ประวัติความเป็นมา

           ตามประวัติความเป็นมาของที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทยนั้น ปรากฏว่าก่อนที่จะมีการก่อตั้งที่ประชุมแห่งนี้ขึ้นอาจกล่าวได้ว่า มหาวิทยาลัยกำลังอยู่ในช่วงวิกฤตคือ รัฐบาลในขณะนั้นกำลังดำเนินการปฏิรูประบบบริหารราชการแผ่นดิน ต้องการให้มีการจัดรูปงานและองค์การของราชการเสียใหม่ให้มีหน่วยงานเท่าที่จำเป็นเท่านั้น คณะที่ปรึกษาระเบียบบริหารของคณะรัฐบาลได้เสนอให้โอนมหาวิทยาลัยทั้งหมดไปในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ประจวบกับขณะนั้นได้มีกิจการแข่งขันกีฬาระหว่างมหาวิทยาลัยต่างๆ ขึ้น และมีปัญหาอยู่ไม่น้อย เหตุดังกล่าวจึงกลายเป็นประเด็นสำคัญที่มีส่วนทำให้มหาวิทยาลัยต่างๆ หันมาให้ความร่วมมือแก่กันมากขึ้น ในการจัดตั้งที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทยนั้น มหาวิทยาลัยต่างๆ ได้มอบหมายให้ศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร, ศาสตราจารย์ นพ.สวัสดิ์ สกุลไทย และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน ยกร่างข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยต่างๆ เป็นข้อตกลงว่าด้วยการประชุมอธิการบดี พ.ศ. 2515 ขึ้น เมื่อร่างเสร็จจึงมีการจัดประชุมขึ้นเป็นครั้งแรกในวันที่ 29 มกราคม 2515 ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ประชุมได้ลงมติรับรองข้อตกลงดังกล่าว และได้มีการลงนามในข้อตกลง

ศาสตราจารย์ มจ.จักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์               ผู้แทนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ศาสตราจารย์ พิมล กลกิจ                                          ผู้แทนมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ศาสตราจารย์ ดร.อรุณ ศรเทศน์                                 ผู้แทนจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศาสตราจารย์ นพ.บุญสม มาร์ติน                               ผู้แทนมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ศาสตราจารย์ สัญญา ธรรมศักดิ์                                 ผู้แทนมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ศาสตราจารย์ นพ.กษาน จาติกวนิช                           ผู้แทนมหาวิทยาลัยมหิดล
ศาสตราจารย์ ดร.ศักดิ์ ผาสุขนิรันดร์                           ผู้แทนมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ศาสตราจารย์ แสวง สดประเสริฐ                                ผู้แทนมหาวิทยาลัยศิลปากร
ศาสตราจารย์ ดร.บัวเรศ คำทอง                                ผู้แทนมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ศาสตราจารย์ ดร.ชุบ กาญจนประกร                          ผู้แทนวิทยาลัยวิชาการศึกษา
ศาสตราจารย์ ดร.สุดใจ เหล่าสุนทร                           ผู้แทนสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า 
 

     วันที่ 29 มกราคม 2515 จึงเป็นวันที่ถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นการดำเนินงาน งานของที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย ในวันนี้ที่ประชุมได้เลือกให้ ศาสตราจารย์ ดร.อรุณ ศรเทศน์ อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธาน และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน เป็นเลขานุการฯ สมาชิกสถาบันที่เริ่มต้น ลงนาม ในข้อตกลงครั้งแรกมี 12 สถาบัน ในภายหลังได้ขยายเพิ่มเป็น 16 สถาบัน และปัจจุบันที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทยมีสมาชิกทั้งสิ้น 26 สถาบัน

            ที่ประชุมอธิการบดีมีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Rectors Conference ซึ่งปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็น Council of University Presidents of Thailand เป็นองค์กรอิสระ ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยความร่วมมือของอธิการบดีมหาวิทยาลัย/สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ ซึ่งมีความเห็นร่วมกันว่าน่าจะมีการประชุมพบปะ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อประโยชน์ในการประสานงานกันระหว่างมหาวิทยาลัย/สถาบันอุดมศึกษาต่างๆ  เป็นศูนย์กลางที่เปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัย/สถาบันอุดมศึกษาต่างๆ ได้แลก เปลี่ยนประสบการณ์และความคิดเห็น เสนอความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ในเรื่องที่เกี่ยวกับกิจการอุดมศึกษาของประเทศ และผลักดันความคิดสร้างสรรค์เหล่านั้นให้เกิดผล

โครงสร้างและองค์ประกอบ มหาวิทยาลัยของรัฐ 23 แห่ง ในระบบ Admissions (เป็นสมาชิกของที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย)

             ตามรูปงานและโครงสร้างของที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย ปรากฏว่าที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย ประกอบด้วย องค์การในลักษณะที่เป็นองค์ประชุม หรือที่ประชุมซึ่งประกอบด้วย อธิการบดี และรองอธิการบดีมหาวิทยาลัย/สถาบันสมาชิกอีกแห่งละ 2 คน ปัจจุบันมีสมาชิกในที่ประชุมทั้งสิ้นจาก 26 สถาบัน เป็นจำนวน 78 คน อีกส่วนหนึ่งเป็นสำนักงานเลขาธิการที่ประชุมอธิการบดีฯ ซึ่งประกอบด้วย เลขาธิการ ผู้ช่วยเลขาธิการ และเจ้าหน้าที่สำนักงาน สำนักงานฯ ดังกล่าวรับผิดชอบงานด้านธุรการ ประสานงานการประชุม และงานที่ได้รับมอบหมายจากที่ประชุมด้านเลขาธิการ นอกจากทำหน้าที่เลขาธิการที่ประชุมแล้ว ยังทำหน้าที่เป็นเหรัญญิกของกองทุนที่ประชุมอธิการบดีฯ (ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2516) มีหน้าที่จัดทำรายงานการเงิน และเสนอบัญชีการเงินของกองทุนที่ประชุมอธิการบดีฯ ภายในวันที่ 31 มีนาคม ของทุกปี

             ในอดีตสำนักงานเลขาธิการที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทยได้รับความเอื้อเฟื้อจากทบวงมหาวิทยาลัย โดยให้กองวิชาการเป็นหน่วย ช่วยอำนวยความสะดวก และให้การสนับสนุนการบริการ แต่ปัจจุบันสำนักงานเลขาธิการที่ประชุมอธิการบดีฯ ได้รับความเอื้อเฟื้อจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สนับสนุนทั้งที่ตั้งสำนักงาน และค่าใช้จ่ายในสำนักงานบางส่วน

1.จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2.มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 3.มหาวิทยาลัยขอนแก่น 4.มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 5.มหาวิทยาลัยทักษิณ 6.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี 7.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี 8.มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 9.มหาวิทยาลัยนเรศวร 10.มหาวิทยาลัยบูรพา 11.มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 12.มหาวิทยาลัยมหิดล 13.มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 14.มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง 15.มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ 16.มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 17.มหาวิทยาลัยศิลปากร 18.มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 19.มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 20.สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง 21.สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าพระนครเหนือ 22.มหาวิทยาลัยนครพนม 23.มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์