my blog

Hello!!! kikii ค่ะ

23 มกราคม 2551

เขมานันทะ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ คนล่าสุด!

ภาพประกอบจากหนังสือ โดยเขมานันทะ

            “ทางทรายใกล้ทะเลสาบ” บทบันทึกแห่งจิตวิญญาณ"เขมานันทะ"
            มนุษย์เราเกิดมาเพื่อสิ่งใด?...ในแต่ละวันที่ผ่านพ้นไป มีสักชั่วขณะหนึ่งไหม ที่เราจะตั้งคำถามนั้นขึ้นมา แล้วมุ่งหาคำตอบถึงความหมายแท้จริงแห่งการก่อกำเนิดของชีวิต

            อาจเพื่อพบ จาก พราก รัก ทุกข์ สุข สมหวัง ผิดหวัง เสียใจ ดีใจ...เกิด แก่ เจ็บ ตาย วนเวียนเป็นวัฎจักร ไม่รู้จบสิ้น อย่างนั้นใช่หรือไม่...


            ใครคนหนึ่ง ให้ความหมายของชีวิตไว้ในทำนองเดียวกัน หากกระชับและหนักแน่นยิ่งกว่า...


            เขากล่าวไว้ว่า “เกิดมาเพื่อรู้แจ้งในความหมายยิ่งต่อที่สุดแห่งทุกข์”


            อาจเป็นเพียงถ้อยความสั้นๆ ทว่าคำไม่กี่พยางค์นี้กลับเปี่ยมด้วยพลังของ
       “การแสวงหา” และ “ค้นพบ” ถึงความจริงอันลุ่มลึกของแก่นแท้แห่งสัจธรรมชีวิต


            มิใช่ลมปากที่เอ่ยขึ้นเพียงลอยๆ หากคือ “กุญแจ” สำคัญที่ผู้ซึ่งผ่านการเดินทางอันยาวนานได้เสาะหาจนพบ แล้วนำมาบอกเล่าแก่ผู้เปิดใจสดับรับฟัง...

            แล้วใคร? คือผู้ค้นพบ “กุญแจ” สำคัญดอกนั้น อันนำไปสู่การไขประตู “ความจริงของชีวิต”

เขมานันทะ

       ... เขาคือ “เขมานันทะ” นักเดินทาง นักวิปัสสนิกผู้มุ่งมั่นในเส้นทางของการเจริญภาวนามาอย่างยาวนาน


            เนื่องในโอกาสที่“เขมานันทะ” ได้รับยกย่องจากกระทรวงวัฒนธรรม ประกาศให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี 2550

            “มุมวรรณกรรม” จึงขอหยิบ “ทางทรายใกล้ทะเลสาบ" มานำเสนอ
       (ว่าด้วยอัตชีวประวัติช่วงแสวงหามายาชีวิตของเขมานันทะ/ เขมานันทะ:เล่าเรื่อง /
       นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว:สัมภาษณ์ / จารุปภา วะสี:เรียบเรียง / สำนักพิมพ์ชื่นใจ)


            อย่างไรก็ดี ก่อนบอกเล่าถึงเนื้อหาของหนังสือดังกล่าว ขอยกคำประกาศจากกระทรวงวัฒนธรรม ที่อธิบายถึงเหตุผลอันเหมาะควรในการมอบตำแหน่ง ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ มาไว้ ณ ที่นี้


            นายโกวิท เอนกชัย หรือนามปากกา “เขมานันทะ” “รุ่งอรุณ ณ สนธยา”
       “ฉับโผง” ฯลฯ ปัจจุบันอายุ 70 ปี เกิดที่จังหวัดสงขลา ท่านได้อุปสมบทและฝึกปฏิบัติธรรมกับท่านพุทธทาสภิกขุ ที่สวนโมกขพลาราม ต่อมาได้ฝึกปฏิบัติธรรมกับสำนักหลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ ขณะอยู่ในสมณเพศได้สร้างสรรค์และสืบสานงานพุทธศิลป์จำนวนมากในโรงมหรสพทางวิญญาณ ณ สวนโมกขพลาราม ทั้งในรูปแบบบทกวีและจิตรกรรมโบราณของไทย นับเป็นต้นแบบอันทรงค่าและมีบทบาทในการให้การศึกษาแก่ผู้ไปเยือนทั้งในด้านพุทธปัญญาและพุทธศิลป์

            นอกจากนี้ท่านยังมีผลงานทั้งร้อยแก้วและร้อยกรองในหลายรูปแบบ กว่า 60 เรื่อง ซึ่งล้วนมีเนื้อหาลึกซึ้ง ใช้ถ้อยคำและท่วงทำนองการเขียนอย่างมีวรรณศิลป์ นับเป็นการผสมผสานพุทธปัญญากับศิลปวัฒนธรรมไทยได้อย่างกลมกลืนและงดงาม มีมุมมองแหลมคมในการวิเคราะห์ วิจารณ์ และสามารถอธิบายปรากฏการณ์และความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยทั้งสังคมไทยและสังคมโลกได้อย่างชัดเจน จึงสามารถสืบสานธรรมะให้แก่คนรุ่นใหม่และผู้สนใจใฝ่ธรรมได้อย่างกว้างขวาง จนเกิดการจัดตั้งพุทธสถานและอาศรมขึ้นหลายแห่งทั้งในประเทศและต่างประเทศ

            สำหรับเนื้อหาของ “ทางทรายใกล้ทะเลสาบ” นั้น ถือเป็นอัตชีวประวัติที่มีความละเอียดอย่างยิ่ง ด้วยเริ่มขึ้นนับแต่ชีวิตในวัยเด็กของเขมานันทะ ที่ไล่เรียงไปถึงเรื่องราวและแง่มุมที่น่าสนใจต่างๆ ของบรรพบุรุษ บุคคลในครอบครัว เพื่อนฝูง ค่านิยม ความเชื่อ รวมถึงบรรยากาศท่ามกลางธรรมชาติ


            จากวัยเด็กเข้าสู่วัยเรียน วัยรุ่น วัยแห่งการแสวงหา พบเจอประสบการณ์อีกด้านหนึ่งของสถาบันการศึกษาเลื่องชื่อ ที่ในโลกแห่งความเป็นจริงต่างจากภาพฝัน พบความลวง พบมายาที่ฉาบไว้ด้วยภาพลักษณ์อันงดงาม


            ความสงสัย กังขา เบื่อหน่ายความวุ่นวายทางโลก นำไปสู่การศึกษา ทดลอง ค้นคว้า ค้นหา “เส้นทางแห่งจิตวิญญาณ” ที่มีพรสวรรค์และความสามารถทางศิลปะของตนเองคอยช่วยจรรโลงและร่วมผลักดันด้วยอีกแรงหนึ่ง

ภาพประกอบจากหนังสือ โดยเขมานันทะ

            ความพลาดพลั้ง อารมณ์คุกรุ่นพลุ่งพล่าน ฟุ้งซ่าน จำนนแก่กิเลส ทะเยอทะยาน มุทะลุ เย่อหยิ่ง...เหล่านี้ เป็นหลากหลายความรู้สึกในใจที่ทอดยาวคู่ขนานไปกับ “ความสงบ” “ความรู้แจ้ง” ที่เขมานันทะมุ่งหวัง

            ทว่าอารมณ์ที่ไม่หยุดนิ่ง หมุนวนดังเกลียวคลื่นนั้นก็ได้รับการชี้แนะ ขัดเกลาด้วยวิธีอันแยบคายจาก “ท่านอาจารย์” แห่งสวนโมกขพลาราม...ท่านพุทธทาสภิกขุ


       ทั้งในกาลต่อมาได้ประสบพบเจอกับ หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ มิตรสหายและครูทางจิตวิญญาณ ท่านเหล่านี้จึงนับว่าล้วนมีส่วนก่อร่างและเปิดมุมมองความคิดของเขมานันทะให้เติบโต


            การนั่งวิปัสสนา ณ ผาอันสูงชันเป็นเวลาเนิ่นนาน, การออกธุดงธ์ค้นหาความจริงแท้ในธรรมชาติ ชีวิต และวงการสงฆ์, เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ที่ “พุทธศาสนา” ถูกตั้งคำถามจากคนหนุ่มสาวหัวก้าวหน้า ,ร่วมรับรู้ในเหตุการณ์นักศึกษาเรียกร้องประชาธิปไตย โค่นล้มอำนาจเผด็จการเมื่อวันที่ 14 ต.ค. 2516
       , 6 ต.ค. 2519 และประสบการณ์ท่ามกลางกระแสธารชีวิตอันเชี่ยวกรากอีกเกินจะนับ ล้วนมีส่วนหล่อหลอม มอบบทเรียนอันมีค่ายิ่งต่อจิตวิญญาณภายใน


            หาก "เขมานันทะ" เริ่มต้นการเดินทางอย่างมุ่งมั่นบนหมุดหมายอันอหังการที่ว่า
       “ผมอยากรู้สิ่งที่พระพุทธเจ้าท่านรู้”


            อัตชีวประวัติเล่มนี้ จะนำผู้อ่านไปพบเรื่องราวระหว่างทางอันทรงคุณค่า
       ที่นำไปสู่คำตอบของการเสาะแสวงหา ในท้ายที่สุด ว่า มนุษย์เรา...

            “เกิดมาเพื่อรู้แจ้งในความหมายยิ่งต่อที่สุดแห่งทุกข์"


             กล่าวให้ชัดกว่านั้น..."เป็นไปได้ อย่าเกิดอีกเลย"

            วันนี้ อาจดูคล้ายเขมานันทะ ละทิ้งความอหังการ
       ทว่า นั่นมิใช่การปราชัย มิใช่ยอมจำนน หากคือการ “ตื่นรู้” เพื่อหันหน้าเผชิญความจริงอย่างลุ่มลึก..มีสติ...

            ไม่พรั่นพรึงหรือหวาดกลัวต่อความ “ไม่เที่ยง” ...ของชีวิต


                         .......................

                       ตัวหนอนบนกองหนังสือ

ที่มา : http://www.manager.co.th

Posted by : roro
เวลา : 15:24
จำนวนผู้อ่าน : 5439 คน
Url เรื่องนี้คือ : http://blog.eduzones.com/kikii/2341
print