จังหวะและการวางตัวโน้ต

            จังหวะเป็นพื้นฐานของดนตรีที่กำหนดช่วงเวลา ซึ่งเกี่ยวพันกับคณิตศาสตร์โดยตรง เมื่อเราเล่นดนตรี เราจะต้องสร้างเสียงดนตรีให้ลงไปในช่วงจังหวะได้อย่างถูกต้อง

            จังหวะที่ใช้มีทั้งจังหวะช้า และเร็ว เพลงบางเพลงเมื่อเราฟังแล้วรู้สึกเย็นสบายผ่อนคลาย บางเพลงมีลักษณะเร่าร้อนสร้างอารมณ์ให้อยากเต้นรำ จังหวะจึงมีส่วนสำคัญในการสร้างความรู้สึกและอารมณ์

            เมื่อจังหวะเป็นหน่วยวัดเวลา การกำหนดจังหวะมีการใช้ตัวบอกจังหวะซึ่งเรียกว่า time signature

            time signature จะปรากฏอยู่ที่ตอนต้นของบรรทัดที่จะบอกว่าในแต่ละห้องแบ่งออกเป็นตัวโน้ตขนาด 1  ใน 4 ได้กี่ตัว เช่น

           ตัวโน้ตที่ใช้ใน time signature แบบ  แบ่งออกเป็น

ตัวกลม	มีความหมายที่ใช้เป็นสัดส่วนเต็มห้อง
ตัวขาว	มีความหมายที่ใช้เป็นสองตัวในหนึ่งห้อง  หรือครึ่งเสียงตัวกลม
ตัวดำ	มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวขาว   หรือเป็นตัวขนาด 1 ใน 4
ตัวขเบ็ดหนึ่งขึ้น	มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวดำ
ตัวขเบ็ดสองขึ้น	มีขนาดเสียงลดลงครึ่งหนึ่งของตัวขเบ็ดหนึ่งขึ้น

ชื่อตัวโน้ต	สัญลักษณ์ตัวโน้ต	การวัดสัดส่วน	จำนวนตัวโน้ต ที่อยู่ในห้องเสียง
ตัวกลม		1/1	1 = 20
ตัวขาว		1/2	2 = 21
ตัวดำ		1/4	4 = 22
ตัวขเบ็ดหนึ่งชั้น		1/8	8 = 23
ตัวขเบ็ดสองชั้น		1/16	16 = 24

            อย่างไรก็ตามมีการ กำหนดให้เสียงมีความยาวมากกว่าที่กำหนด เช่น

จุด  มีความหมายถึงครึ่งตัวโน้ตซึ่งตัวขาวเท่ากับ 1/2 ดังนั้น  จึงมีค่าเท่ากับ 1/2 + (1/2 x 1/2) = 3/4

ที่มา : รศ. ยืน ภู่วรวรรณ, สำนักบริการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ที่มา : http://web.ku.ac.th