ม.รังสิตยกระดับงานออกแบบสู่เวทีโลก

            อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต นำเสนอผลงานวิชาการด้านการออกแบบอย่างยั่งยืนในเวที International Conference o­n Sustainable Building 2007 ณ กรุงไทเป ประเทศไต้หวัน หยิบยกการปรับปรุงผังเมืองพื้นที่เขตมักกะสัน (Airport Link) และการพัฒนาผังแนวคิดการพัฒนาชุมชนหนองไผ่โดยใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง

            ผศ.ดร.นฤพนธ์ ไชยยศ คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวว่า ตนได้ทำกรณีศึกษาการปรับปรุงผังเมืองพื้นที่เขตมักกะสันอย่างยั่งยืน (Sustainable Urban Planning : Case Study, Makkasan Area) ซึ่งในขณะนี้กำลังดำเนินการก่อสร้างเป็น Airport Link ถือได้ว่าเป็นเกทเวย์สู่ใจกลางกรุงเทพมหานครเลยก็ว่าได้ และเมื่อสมัยรัชกาลที่ 5 พื้นที่ผืนนี้ถือว่าเป็นชานเมืองเป็นพื้นที่ของการรถไฟ เพื่อเอาไว้เก็บรถไฟและซ่อมบำรุงรถไฟต่างๆ แต่ปัจจุบันได้กลายเป็นใจกลางเมืองกรุงเทพมหานครไปแล้ว และเหมาะที่จะเป็นศูนย์กลางของการคมนาคม (Transportation hub) เชื่อมต่อระหว่างใจกลางเมืองกรุงเทพฯ และท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เนื่องจากจะมีนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างประเทศเดินทางเข้ามากรุงเทพฯ วันละหลายแสนคน ซึ่งถ้ามองแบบธุรกิจการค้าถือเป็นทำเลทองเหมาะกับการสร้างห้างสรรพสินค้า หรือโครงการที่พักอาศัยต่างๆ แต่ถ้ามองกลับกัน พื้นที่ละแวกมักกะสันเป็นย่านเชิงธุรกิจ และที่พักอาศัยหนาแน่น มีแต่ตึกระฟ้าเต็มไปหมด ดังนั้น จึงเป็นที่มาของแนวคิดการปรับปรุงผังเมืองดังกล่าว

            “การพัฒนาพื้นที่ให้เป็นไปอย่างยั่งยืนนั้น จะต้องคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ซึ่งปัจจุบันพื้นที่สีเขียวของคนกรุงเทพฯ ยังมีน้อย เช่น สวนลุมพินี สวนจตุจักร สวนหลวง ร.9 สนามหลวง เป็นต้น ผมจึงคิดที่จะพัฒนาพื้นที่ผืนนี้จำนวน 180 ไร่ ให้เป็น 90:10 กล่าวคือ พื้นที่สีเขียว 90% ประกอบด้วยสวนสาธารณะและบึงน้ำ โดยล้อมรอบอาคาร 100 ชั้น 10% อาจจะเป็นห้างสรรพสินค้าหรืออาคารสำนักงานก็ได้ ซึ่งจะกลายเป็นแลนด์มาร์คและเป็นตึกที่สูงที่สุดในประเทศไทย แต่ในฐานะที่เป็นนักวิชาการ จึงพยายามผลักดันให้นักศึกษาทำแผนงานไปนำเสนอ และพยายามผลักดันให้เป็นจริง ซึ่งผมเห็นว่าพื้นที่ผืนนี้สามารถกลายเป็นป่าในเมืองได้ นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ รวมไปถึงชาวบ้านทั่วไปก็จะมีแหล่งพักผ่อนสันทนาการ และสามารถจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมต่างๆ ได้ เพื่อส่งเสริมให้คนรักสิ่งแวดล้อมมากขึ้น”

            คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ กล่าวต่อว่า ตนต้องการจะผลักดันให้แผนงานชิ้นนี้เป็นจริง โดยได้นำเสนอแผนงานเบื้องต้นกับหน่วยงานภาครัฐบาลที่เกี่ยวข้องแล้ว อย่างไรก็ตาม ในการประชุม International Conference o­n Sustainable Building 2007 ได้เล็งเห็นถึงการพัฒนาสถาปัตยกรรมและความเป็นเมืองอย่างยั่งยืน การลดใช้พลังงาน และการออกแบบที่ไม่ทำลายสภาพแวดล้อม

            ด้าน ดร.วลัยภรณ์ นาคพันธุ์ หัวหน้าสาขาวิชาคอมพิวเตอร์ช่วยการออกแบบ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวถึงการประชุมครั้งนี้ว่า การประชุมนี้จัดขึ้นโดยองค์กรส่งเสริมการสร้างอาคารอย่างยั่งยืนโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ณ กรุงไทเป ประเทศไต้หวัน (Taiwan Society of Sustainable Built Environment) ซึ่งมีสถาปนิกและนักวิชาการจากหลายประเทศทั่วโลกเข้าร่วมทั้งในยุโรป อเมริกา และเอเชีย โดยตนได้นำเสนอผลงานที่ทำขึ้น เมื่อครั้งที่ทำงานบริการวิชาการให้กับเพื่อน และเห็นว่าเป็นผลงานที่เข้าข่ายกับธีมของงานประชุม จึงได้ส่งผลงานเข้าร่วมประชุมด้วย ชื่อผลงานคือ แนวคิดการพัฒนาชุมชนหนองไผ่โดยใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficient Cocio-Economy Development : The Conceptual Planning of Nong Phai Rural Community) ซึ่งเป็นการพัฒนาผังแนวคิดตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ โดยคำนึงถึงการยึดทางสายกลาง ความพอเพียง ใช้จ่ายอย่างเป็นเหตุเป็นผล และสามารถรับมือกับผลกระทบจากภายนอกได้

            “แนวความคิดของผลงานชิ้นนี้ได้มาจากเพื่อนที่มีความคิดว่าช่วงบั้นปลายของชีวิตจะไปใช้ชีวิตอยู่ในต่างจังหวัด ทำไร่ ทำนา ทำการเกษตร เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาชีวิตเร่งรีบการจราจรติดขัด ค่าครองชีพสูง และปัญหาอื่นๆ ของคนกรุงเทพฯ ซึ่งสนใจพื้นที่ อ.หนองไผ่ จ.เพชรบุรี โดยจะพัฒนาเป็นชุมชนหนองไผ่บนพื้นที่ 15 ไร่ ซึ่งตนได้แบ่งผังการใช้ที่ดินออกเป็นที่พักอาศัยของสมาชิก 8 ครัวเรือน 30% ทำการเกษตร 40% ศูนย์ของสมาชิกชุมชน 10% ทางสัญจร 10% และแหล่งน้ำ 10% เพื่อให้ชุมชนตระหนักในการเลี้ยงตัวเอง วางแผนล่วงหน้าในการใช้ที่ดิน แบ่งแปลงที่ดินเพื่อจัดสรรให้สมาชิกนำผลผลิตไปขายเพื่อเลี้ยงตัวเองได้ ใช้พลังงานสะอาด เช่น พลังงานลมผลิตกระแสไฟฟ้า เป็นต้น นอกจากนี้ การทำการเกษตรแบบง่ายๆ ที่คนเมืองสามารถทำได้คือ การปลูกผักสวนครัวกินเอง ซึ่งทำให้เกิดการเกษตรแบบครบวงจรได้ด้วย กล่าวคือ เมื่อเราปลูกผักบริโภคในครัวเรือน ถ้าบริโภคเหลือสามารถนำไปขายได้ และเมื่อบริโภคเหลือเป็นเศษอาหารสามารถนำมาเลี้ยงไส้เดือน มูลของไส้เดือนสามารถทำเป็นปุ๋ยขายได้ ซึ่งทางไต้หวันมีความสนใจในแนวคิดนี้ และทางไต้หวันเองก็มีแนวคิดเช่นนี้เรียกว่า Urban farmer ท้ายสุดจึงได้แนวคิดการพัฒนาชุมชนหนองไผ่ที่สะท้อนหลักการ  เศรษฐกิจพอเพียง การพัฒนาแบบยั่งยืน และการเกษตรแบบครบวงจร  ถือเป็นงานบริการวิชาการที่สามารถนำไปเป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่นๆ ที่สนใจได้” หัวหน้าหลักสูตรฯ กล่าว