อาชีพในฝัน "แอร์โฮสเตส 2"

เทอบูแลนซ์ ซะแล้นนน...
 เครื่องบินสมัยนี้ สะดวกสบายและทันสมัยจนผู้โดยสาร (ซึ่งมีเบาะนุ่มๆ รองก้นอยู่ด้วย) แทบจะไม่รู้สึกถึงความสั่นสะเทือนขณะเครื่องบินลอยเท้งเต้งอยู่บนฟ้า  แต่แอร์โอสเตสและสจ๊วตซึ่งเดินไปเดินมา ถ้าไม่ถือกาใส่ชากาแฟหนักไม่ต่ำกว่า ๒ กิโลกรัม ก็ต้องเข็ดคาร์ดใส่อาหารและเครื่องดื่มมาเต็มอัตราจะรู้ว่า พื้นเครื่องบินมันไม่ได้อยู่นิ่งให้เดินเหินไปมาได้สะดวก งานบริกการบนเครื่องบินจึงเหนื่อยล้าง่ายกว่าบนพื้นปกติ
 ถ้าอยู่ๆ เครื่องบินสั่นหรือกระตุกขึ้นมาอย่างแรงโดยไม่มีการเตือน  พวกเขามีสิทธิ์ได้รับอันตรายอย่างยิ่ง ถ้าทรงตัวได้ก็อาจจะแค่น้ำหก ล้ม กระแทกนิดหน่อย  แต่บางคนโชคร้าย ถึงขนาดรถเข็นล้มทับขา  หนักหน่อยก็แค่ลอยขึ้นไปกระแทกเพดานบิน แล้วหล่นอั๊กลงมา
 สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้กับแอร์โฮสเตส แต่จะไม่เกิดขึ้นกับผู้โดยสารหากจังหวะนั้น ไม่ลุกขึ้นเดินไปเดินมา

 "ถ้าเทอบูแลนซ์หนักๆ เครื่องจะส่ายอย่างแรงเหมือนคลื่นยักษ์มา ทุกคนต้องนั่งอยู่กับที่ รัดเข็มขัด ไม่งั้นเราอาจจะจะลอยติดเพดานเหมือนเพื่อนเราเคยเจอ กาแฟร้อนๆ สาดโดนผู้โดยสาร แอร์ฯเจ็บตัว บริษัทก็ต้องเสียค่ารักษาพยาบาลให้ผู้โดยสาร ถ้าเขาเข้าใจไม่ถือโทษก็ดี แต่บางคนก็ไม่เข้าใจ แต่เราก็ทำอะไรไม่ได้มากไปกว่านี้ เพราะการเทอบูแลนซ์มันไม่ใช่ความผิดของเรา" แอร์โฮสเตสสายการบินไทยเล่าเหตุเทอบูแลนซ์สดๆ ร้อนๆ ที่ฮ่องกงให้ฟัง

 เทอบูแลนซ์ (Turbulence ) คือการที่เครื่องบินตกหลุมอากาศเพราะอากาศแปรปรวน เกิดเมื่อไรก็ได้ ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและความหนาแน่นของก้อนเมฆ  ปรกติเรด้าจะจับสัญญาณได้ นักบินก็จะประกาศเตือนว่าอีกสักครู่เครื่องจะตกหลุมอากาศ เครื่องจะสั่นสะเทือนเล็กน้อยไม่ต้องตกใจ หรือว่าต้องนั่งรัดเข็มขัดและเก็บของให้ดี หากรู้ก่อนล่วงหน้าอย่างนี้มักจะไม่มีอันตราย แต่ถ้าเป็นแบบ  tower turbulence คือมีก้อนเมฆที่เป็นรูปแท่งเหมือนหอคอยอยู่ข้างหน้า ซึ่งเรด้าจับไม่ได้จึงจะไม่มีสัญญาณเตือน ถ้าเครื่องบินบินผ่านจะรู้สึกเหมือนมีอะไรมาชน  ตึ้ง!! เครื่องจะสะบัดอย่างแรง ข้าวของอาจกระจุยกระจายได้  เพราะฉะนั้น เวลาทำงานแอร์โฮสเตสต้องตระหนักว่า อย่าไว้ใจเรด้าทั้งหมด อาจจะมีทาวเวอร์ เทอบูแลนซ์รออยู่ข้างหน้าก็ได้
 "เห็นฟ้าแลบแปลบๆอยู่ข้างนอกเราก็กลัวเหมือนกัน ท่องนะโมสุดฤทธิ์ แต่ปอดแหกให้ผู้โดยสารเห็นไม่ได้  ต้องทำให้เขามั่นใจว่ามันปลอดภัย อาจจะจับมือปลอบว่าเหตุการณ์อย่างนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ เดี๋ยวก็หาย เขาก็จะรู้สึกอุ่นใจขึ้น ทั้งที่บางทีเราก็รู้ว่ามันไม่ธรรมดาและเราก็กลัวเหมือนกัน"
 ถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินจริงๆ เช่น ต้องเอาเครื่องลงจอดกะทันหัน แอร์โฮสเตสต้องรู้ว่าประตูมีทั้งหมดกี่ประตู  ถ้าจอดบนพื้นใช้ประตูไหน ถ้าจอดบนผิวน้ำต้องเปิดประตูไหน ถ้าเกิดไฟไหม้ มีควัน ต้องทำอย่างไร สมตติว่าผู้โดยสาร ๓๐๐ กว่าคน ลูกเรือ ๘-๑๐ คน ต้องเอาเขาพร้อมตัวเองออกไปอย่างปลอดภัยให้ได้ภายใน ๑ นาทีครึ่ง หากก็ต้องช่วยชีวิตเบื้องต้น เช่น  ผายปอด ปั๊มหัวใจ ทำคลอด ดามกระดูก ฯลฯ แอรโฮสเตสก็ต้องทำได้ด้วย  กรณีที่อาการหนักจริงๆ เกินกำลังที่จะช่วยได้ก็สามารถประกาศหาหมอหรือพยาบาลที่อาจจะโดยสารมากับเที่ยวบินนั้น ส่วนใหญ่มักจะโชคดีมีหมอหรือพยาบาลอยู่ด้วยเสมอ  แต่ถ้าไม่มีจริงๆ กับตันจะเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะเอาเครื่องลงหรือไม่  และหากเป็นเหตุสุดสุดวิจัย ผู้โดยสารเสียชีวิตระหว่างการเดินทาง แอร์โฮสเตสก็ต้องทำหน้าที่เป็นป่อเต็กตึ๊ง จัดการห่อศพ มัดให้เรียบร้อย
 "เราไม่มีตู้แช่เย็นก็ต้องใช้ผ้าห่มหลายๆ ชั้นพันศพไว้กันน้ำเหลืองซึมออกมา ระหว่างนั้นก็ติดต่อตำรวจสนามบินให้มารอรับ"

 ด้วยเหตุนี้เองทั้งแอร์โฮสเตสและสจ๊วต จะต้องกลับไปเรียนเพิ่มเติมและทบทวนทั้งเรื่อง safety, emergency และ first aid ที่ศูนย์ลูกเรือทุกปี
 เริ่มจะเห็นแล้วใช่ไหมว่า  อาชีพนี้ไม่ได้สวยงาม เลิศหรู แตยังมีอะไรที่เราไม่รู้ และแม้แต่แอร์โฮสเตสเองก็ไม่รู้ว่าจะมีอะไรรอยู่ข้างหน้าบ้าง

อนาคตที่รออยู่ข้างหน้า
 การต้องทำงานบนที่สูงซึ่งสภาวะอากาศไม่ปรกติ ทำงานไม่เป็นเวลา เวลากินก็ไม่ได้กิน เวลานอนก็ไม่ได้นอน แถมยังเดินทางข้ามทวีปเป็นว่าเล่น วันนี้อยู่กับอากาศร้อน พรุ่งนี้อยู่เมืองที่หิมะตก  สิ่งเหล่านี้ทำให้พวกเขามีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ มากกว่าพวกเราที่ทำงานบนพื้นโลก  คนที่ทำงานเป็นแอร์โฮสเตสมาได้สักระยะหนึ่งจะเข้าใจคำพูดว่าที่ "นี่คืออาชีพขายสุขภาพแบบผ่อนส่ง" ได้ดี

 Jet lag คือ หรือภาวะเมาอากาศ ความอ่อนล้าของร่างกายหลังจากการบินเป็นระยะทางไกล ผ่านเขตแบ่งเวลาต่างๆ ทำให้ระบบร่างกายเกิดความสับสน รวนเร หรือน๊อคไปเลยนั่นเอง ปรกติถ้าเราเดินทางข้ามเขตแบ่งเวลา ๑ time zone เราต้องพักผ่อน ๑ วันให้ร่างกายได้พักฟื้นและปรับตัว 
 "ลูกเรือที่ปรับตัวไม่ได้ ไม่ชินอาจจะนอนไม่หลับ  โดยเฉพาะเวลาไปบินไฟล์ที่เวลาท้องถิ่นของประเทศเขาต่างกับบ้านเรามากๆ จากงานวิจัยเบื้องต้นเราพบว่าลูกเรือ ๖๐ เปอร์เซ็นต์เจอปัญหาคุณภาพการนอนไม่ดี ทำให้ร่างการอ่อนล้าสะสม ซึ่งเป็นต้นเหตุของโรคอื่นๆ อีกมาก" ณนัควรรต บัวทอง ซึ่งทำกำลังทำงานวิจัยเกี่ยวกับปัญหาการนอนกับสุขภาพของอาชีพพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินกล่าว  ในต่างประเทศมีงานศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบจากการทำงานของคนอาชีพนี้อยู่มากมาย  แต่ในประเทศไทยแทบจะไม่มีการศึกษาอย่างจริงจังเลยก็ว่าได้  จากการวิจัยเบื้องต้นของคุณอัฐซึ่งเก็บข้อมูลโดยตรงกับเพื่อนร่วมอาชีพด้วยกันเองนั้นพอจะสรุปได้ว่า โรคที่เป็นเหมือนเงาติดตามแอร์โฮสเตสและสจ๊วตมีดังต่อไปนี้

 โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ - โดยมารยาทถ้าผู้โดยสารและแอร์โฮสเตสจะใช้ห้องน้ำพร้อมกัน แอร์โฮสเตสให้ผู้โดยสาร (ไม่ว่าคิวยาวเท่าไร) ก่อน ยิ่งถ้าเป็นไฟล์ทที่สับสนอลหม่านอย่างไฟล์ทอินเดีย อยากเข้าห้องน้ำแค่ไหนก็ต้องกลั้นไว้ สภาพการณ์เหล่านี้เองทำให้โรคนี้มาเยือนแอร์โฮสเตสกันถ้วนหน้า
 กล้ามเนื้ออักเสบ -- เป็นปัญหาพื้นฐานที่แทบทุกคนจะได้เจอ เพราะต้องยกของหนัก กาของชากาแฟถือไว้นานๆ เป็นต้นเหตุของกล้ามเนื้ออักเสบ
 โรคระบบทางเดินหายใจ เป็นหวัด -- การต้องอยู่กับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา การบินข้ามทวีปบ่อยๆ ทำให้นอนไม่หลับ พักผ่อนไม่เต็มที่ เป็นผลให้ร่างกายอ่อนแอ ขาดภูมิคุ้มกัน  รักจะทำอาชีพนี้ต้องรักดูแลสุขภาพและออกกำลังกายให้แข็งแรงพร้อมเผชิญกับสภาพอากาศที่ผีเข้าผีออกอยู่เสมอ เพราะถ้าเป็นหวัดขึ้นมาก็ไม่สามารถไปบินได้
 โรคมะเร็ง -- ต่างประเทศมีการศึกษาพบว่า ลูกเรือมีโอกาสเป็นมะเร็งสูงมากกว่าคนอาชีพอื่นเพราะได้รับรังสีมากกว่าคนที่อยู่ข้างล่าง นอกจากนี้ เรื่องอาหารการกินที่ไม่มีสิทธิ์เลือกมากนักลูกเรือต้องพึ่งพาอาหารบนเครื่องที่ต้องเอาเข้าไมโครเวฟและยังทานแบบไม่เป็นเวลา การนอนที่ไม่สามารถกำหนดเวลาได้ ความเครียดจาการทำงาน ที่มีต้นเหตุจากทั้งผู้โดยสาร เพื่อนร่วมงาน หัวหน้า หรือแม้แต่ความเครียดเพราะต้องห่างบ้าน เหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งกระตุ้นให้เกิดโรคมะเร็งทั้งสิ้น

 เซลล์สมองเสื่อม -- คนที่ทำงานในเครื่องบินซึ่งต้องอยู่ในที่ๆ มีปริมาณออกซิเจนน้อยกว่าปรกติ มีความกดอากาศที่ไม่ปรกติ  ทำให้เซลล์สมองขาดออกซิเจน เป็นโรคขี้หลงขี้ลืมได้ง่าย
 โรคระบบการย่อยอาหาร ( Gastro Internal Reflux ) -- ถ้าสังเกตดีๆ จะพบว่าแอร์โฮสเตสและสจ๊วตตอนอยู่บนเครื่องจะท้องป่องกันเป็นแถวๆ  ทั้งนี้ มีสาเหตุจาก ความกดอากาศ  การทานอาหารแบบรีบๆ ขณะปฏิบัติหน้าที่ทำให้อาหารไม่ย่อย และทานอาหารผิดเวลาอยู่เป็นประจำทำให้ท้องอืดท้องเฟ้อนั่นเอง
 เยาวลักษณ์ นาคีสถิตย์  สมาคมพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ศึกษาเกี่ยวกับอาชีวะอนามัยของลูกเรือ ให้ข้อมูลว่า  บนเครื่องบินนั้นเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคเพราะผู้โดยสารเดินทางมาจากทั่วสารทิศ เราไม่รู้ว่าใครเป็นโรคอะไรอยู่บ้าง แต่ต้องมาอยู่รวมกันในที่แคบๆ และภาวะอากาศไม่ปรกติทำให้เชื้อโรคต่างๆ วนเวียนอยู่ในนั้น
 "อุบัติเหตุหรือความไม่ปลอดภัยในการทำงานมีสองแบบคือ unsafe action หมายถึงความไม่ปลอดภัยที่เกิดจากการกระทำของตัวเอง พูดง่ายๆ ว่าเกิดจากความประมาทนั่นเอง และ unsafe condition คือสภาพที่ไม่ปลอดภัย การทำงานบนเครื่องบิน มีความเสี่ยงตลอดเวลา  ทั้งจากแรงสั่นสะเทือน ประตูต่างๆ สามารถเปิดเองได้ถ้าไม่ล๊อคให้สนิทจริงๆ  เครื่องไม้เครื่องมือทีไม่เหมาะสม ทำงานในที่แคบ มีกับเวลาที่จำกัด เดี๋ยวก็ชนกัน เปิดของตู้นี้อาจจะตกลงหัวเพื่อนได้  นี่คือสภาพที่ไม่ปลอดภัย"
 ดูเหมือนว่าคนในอาชีพนี้จะไม่ตระหนักถึงสิ่งเหล่านี้กันสักเท่าไร สมาคมลูกเรือจึงเกิดขึ้นมาเพื่ออยากให้คนในวิชาชีพนี้ตะหนักในบทบาทและสิทธิของตัวเอง และสร้างภาพลักษณ์ให้กับสังคมทั่วไปได้เข้าใจว่า แอร์โฮสเตสไม่ใช่แจ๋วลอยฟ้า แต่งานของพวกเขาคือการดูแลความปลอดภัยของผู้โดยสาร 
 "ปัจจัยที่เป็นอันตรายกับการทำงาน มีทั้งเรื่องทางกายภาพเช่น แสง เสียง ความกดอากาศ บางทีพวกเราอยู่บนเครื่องจะพูดเสียงดังโดยไม่เราไม่รู้ตัว  เรื่องสารเคมีที่เราใช้บนเครื่องบินเช่น สเปรย์และ ยาฆ่าแมลงทั้งหลาย อย่างไปประเทศอังกฤษ ออสเตรเลียฉีดยาฆ่าแมลง เพราะเขาไม่ให้แมลงต่างประเทศเข้าไป เราต้องเป็นคนฉีด เพราะฉะนั้นเราก็จะได้รับสารเคมีเหล่านี้สะสมอยู่ในร่างกาย เรื่องชีวภาพเช่น ไวรัส แบคทีเรีย เชื้อโรคต่างๆ ที่สะสมอยู่บนเครื่อง เรื่องอุปกรณ์การทำงานที่ไม่เหมาะ" แจ่มศรี  สุกโชติรัตน์ นายกสมาคมพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน บริษัทการบินไทย จำกัด (มหาชน) กล่าว
 "แต่ทัศนคติในการดำเนินชีวิตของลูกเรือส่วนใหญ่ไม่ค่อยได้คิดถึงเรื่องเหล่านี้มากนัก เขาอาจจะไม่ค่อยสนใจนักว่าอีกหน่อยตัวเองจะเจ็บป่วยจากการทำงานกับเครื่องไม้เครื่องที่ไม่ได้มาตรฐาน  จึงไม่สนใจที่จะเรียกร้องให้บริษัทจัดหาอุปกรณ์ทำงานที่ได้มาตรฐาน ส่วนใหญ่ก็คิดแค่ว่างานนี้เงินเยอะ ทำแค่นี้ก็สบายแล้ว ไม่เห็นต้องเรียกร้องอะไรมั้งคะ" นายกสมาคมฯ กล่าว

นิ่งเป็นหลับ ขยับเป็นแดก แยกเป็นหลง งงเป็นเสียตัว
 นี่คือสโลแกนของพวกเขาล่ะ แอร์ฯรุ่นพี่ทั้งหลายสอนน้องใหม่กับแบบนี้ ทันทีเครื่องบินแล่นลงจอดยังสนามบินเมืองที่เป็นจุดหมายปลายทางและส่งผู้โดยสารเรียบร้อยแล้ว  รถของโรงแรมจะมารอรับแอร์โอสเตสและสจ๊วตไปพักที่โรงแรมที่บริษัทจัดหาให้เป็นที่พักประจำ ส่วนใหญ่จะเป็นโรงแรมที่ดีที่สุดในเมืองนั้น เพราะถือว่าบรรดาลูกเรือเหล่านี้เป็นหน้าเป็นตาของบริษัท (จะให้ไปพักโรงแรมโกโรโกโสได้อย่างไร)

 มาถึงโรงแรมปุ๊บทุกคนจะได้รับค่าเปอร์เดียม แยกย้ายขึ้นห้องใครห้องมันอาบน้ำและหลับเป็นตาย  ยกเว้นคนที่กลัวผี อาจจะไปขออาศัยนอนกับคนอื่น แต่ถ้าไม่มีใครสนิทพอจะขออาศัยนอนด้วยได้  ก็ต้องหาที่พึ่งทางใจอย่างอื่น
 เพราะฉะนั้น โรงแรมไหนที่ลูกเรือไปพัก พนักงานทำความสะอาดก็จะพบเสมอว่า มีข้าวสารหล่นพื้นซึ่งทำให้เข้าใจผิดคิดว่าลูกเรือไทยทำผิดกฎโรงแรม แอบทำอาหารในห้องกันอีกแล้ว หารู้ไม่ว่ามันเป็นแค่ข้าวสารเสกเท่านั้น
 "ลูกเรือไทยขึ้นชื่อย่างที่สุดเรื่องทำกับข้าวในโรงแรม ซึ่งบางแห่งเขาห้าม เวลาลูกเรือไปพักแล้วมีสัญญาณเตือนไฟไหม้ขึ้นมา เขาจะถามก่อนเลยว่ามีคนไทยหรือเปล่า"
 หลังการบินหนึ่งไฟล์ทจะมีมินิมัมเรสว่าต้องพักอย่างน้อย ๑๑ ชั่วโมง ถึงจะบินไฟล์ทต่อไปได้ และหากบินข้ามโซนซึ่งเวลาต่างกัน ก็ต้องพักให้ร่างกายได้ปรับตัวหนึ่งวัย เพราะฉะนั้น  คนที่บินยุโรปอาจจะมีเวลาพักอยู่ที่เมืองนั้น ๒-๓วัน โชคดีก็อาจจะได้อยู่๔-๕ วันถือว่าไปเที่ยวเปิดหูเปิดตาด้วย  โรงแรมก็ไม่ต้องเสีย ค่าเบี้ยเลี้ยงก็มี นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ใครหลายคนอยากจะมาทำอาชีพนี้
 ตามปรกติเวลาอยู่ที่โรงแรมจะมี Crew Room หรือห้องรวมในโรงแรมไว้ให้ลูกเรือของสายการบินต่างๆ ที่มาพักในโรงแรมนั้นได้มาพบปะสังสรรค์กัน  กิจกรรมยามว่างมีตั้งแต่ ส่องพระ บางคนก็เอาอาหารที่ขนมาจากบ้านมาทำกินด้วยกัน หรือไม่ก็พากันออกไปเริงราตรี ชอปปิ้ง
 "เวลาอยู่เมืองนอกจะเหงา ก็ต้องหาอะไรทำ เอาวีซีดีไปดูหนังบ้าง ก็มีความสุขกันตามอัตภาพ เวลาอยู่ที่โน่นทุกคนก็สนิทกัน เข้ากันง่าย แต่จบไฟล์ทก็อาจจะไม่ได้เจอกันอีกเลย  บางทีอยู่เมืองนอกด้วยกันกอดคอกันเที่ยว ไม่รู้อีกกี่ปีจะได้มาเจอกันอีก ทุกไฟล์ทจะเปลี่ยนลูกเรือใหม่ หัวหน้างานใหม่ มีปัญหาอะไรก็ทิ้งมันไว้ที่สนามบิน ไม่ต้องเอากลับมาโรงแรม ไม่ชอบเพื่อนร่วมงานคนนี้ก็ทนหน่อย จบไฟล์ทก็อาจจะไม่เจอกันอีก ถ้าเราเป็นคนไม่คิดมาก ก็จะใช้ชีวิตอย่างมีความสุข"
 "เรารู้สึกว่าอาชีพลูกเรือเป็นชีวิตที่พิเศษ ถ้าหากรู้จักใช้โอกาสตรงนี้เพื่อความรู้ เพื่อการพัฒนาตัวเอง มีคนอีกจำนวนมากที่ไม่มีโอกาสอย่างเรา ได้ไปในที่แปลกๆ โดยไม่ต้องเสียสตางค์"
 เมื่อถึงวันกลับ รถบัสคันเดิมจะมารอรับอยู่หน้าโรงแรม พาลูกเรือรวมทั้งกับตัน นักบิน เพอเซอร์ และไอเอ็มที่ร่วมขบวนมาด้วยกันกลับไปยังสนามบิน เพื่อปฏิบัติหน้าที่ของตัวเองอีกครั้ง

อาชีพขุดทอง
 จะเรียกอย่างนั้นเลยก็ได้ เพราะรายได้ของคนอาชีพนี้สูงกว่าคนทำงานอาชีพอื่นๆ ในวัยเดียวกันหลายเท่าทีเดียว เพราะนอกจากจะมีเงินเดือนประจำแล้วยังมีค่าเปอร์เดี้ยม (Per diem) หรือค่าเบี้ยเลี้ยงของแต่ละเที่ยวบินที่จะได้รับทุกครั้งที่ไปบินอีกด้วย
 ยกตัวอย่างสายการบินไทย เงินเดือนของแอร์โฮสเตสและสจ๊วตที่เพิ่งเริ่มงานจะอยู่ที่ประมาณ ๘,๕๐๐-๙,๕๐๐ บาท แต่จะมีค่าเปอร์เดียมซึ่งไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับว่าไปบินไฟล์ทไหน เฉลี่ยแล้วเดือนหนึ่งจะมีรายได้ประมาณ ๔๐,๐๐๐ -๖๐,๐๐๐ บาท เช่น ถ้าบินในประเทศจะได้เที่ยวบินละ ๑,๑๐๐ บาท บินภาคพื้นเอแปซิฟิก เช่น ฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซีย จะได้ประมาณ ๔,๐๐๐ บาท ถ้าค้างคืนก็คูณจำนวนวันเข้าไป ยิ่งบินไกลเท่าไรเช่น ญี่ปุ่น ก็จะได้ประมาณ ๖,๐๐๐ - ๗,๐๐๐ บาทต่อคืน ถ้าไปสามคืนก็คูณเข้าไปเรียกว่าเงินเดือนกลายเป็นโบนัสเล็กๆ น้อยๆ ไปเลย
 "เขาให้เงินเราเยอะในการไปบินแต่ละครั้ง เพราะชีวิตที่ต่างประเทศค่าครองชีพสูงมาก เขาให้เงินเราไปกิน ไม่ได้ให้ไว้ไปซื้อของ อยู่สต๊อคโฮมข้าวแกงจานละ ๘๐๐ บาท ดิฉันจะไม่หวงเรื่องกิน เพราะถือว่าเป็นเรื่องของสุขภาพ แต่จะประหยัดเรื่องอื่น เราไม่ฟุ้งเฟ้อ ใช้จ่ายเพื่อให้เรารู้สึกว่าเราได้สิ่งดีๆ กลับคืนมา  บางคนยอมกินมาม่าเก็บเงินไว้ซื้อของแพงๆ ก็เป็นมะเร็งไป  กินบะหมี่ ขี่เบ็นซ์ก็ช่วยไม่ได้"
 นอกจากรายได้สูงแล้ว แอร์โฮสเตสและสจ๊วต ยังได้สิทธิ์ซื้อตั๋วเครื่องบินในราคาถูกมากๆ เช่น เดินทางภายในประเทศ กรุงเทพฯ - เชียงใหม่ ไปกลับปรกติราคาตั๋ว ๓,๕๐๐ บาท แอร์ฯก็จะจ่ายแค่ ๓๕๐ บาทเท่านั้น ไปต่างประเทศ ยุโรป อเมริกาอาจจะเสียแค่ไม่กี่พันบาทแล้วแต่ว่าจะเป็นตั๋วแบบไหน คนในครอบครัวยังได้สิทธิ์ส่วนลดนี้อีกด้วย แต่จะลดเท่าไรขึ้นก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงของแต่ละสายการบิน แต่ส่วนใหญ่จะได้ในราคาที่ถูกมากๆ ถูกกว่ารถทัวร์หรือรถไฟด้วยซ้ำ
 "สมัยก่อนอยากกินน้ำผลไม้ต้องไป โจฮันเนสเบิร์ก อยากกินลอดช่องต้องมากัวลาลัมเปอร์ โยเกิร์ตต้องไปแฟงค์เฟลิต มิวนิค ฟังดูแล้วโอเวอร์มาก แต่เหมือนกับว่าเราสามารถทำได้ ทำงานเหนื่อยแค่ไหนเราก็อยากจะทำชีวิตให้มีความสุขเท่านั้น เพราะฉะนั้นไม่เปลกเลยที่ งานหลักของแอร์ฯ ก็คือชอปปิ้งและหาอะไรกิน ถ้าเราไม่เปิดโลกด้านอื่น ไม่แสวงหาความรู้ ก็จะทำให้โลกทัศน์ต่อโลก ต่อสังคมแคบลงได้"แอร์โอสเตสน้องใหม่ให้ความเห็น
 "สิ่งที่เราไม่มีคือการประกันความเสี่ยง เราอยู่ได้ด้วยเพอร์เดียม  พวกบินยุโรป รายได้เฉลี่ยเดือน ๘๐,๐๐๐-๙๐,๐๐๐ แต่ฐานเงินเดือนประมาณ ๓๔,๔๖๐ ถือว่าน้อยสำหรับคนทำงานมาก ๒๐ กว่าปี  ซึ่งถ้าเปรียบเทียบกับคนที่งานบริษัทอื่นๆ ทั่วไปทำงาน ๒๐ ปีเงินเดือนเขาจะเยอะกว่านี้ มีตำแหน่งหน้าที่มั่นคง ก้าวหน้ากว่าเยอะ" แอร์รุ่นเก๋าสายการบินไทยกล่าวและเล่าประสบการณ์ว่า การได้เงินเยอะนั้น ทำให้แอร์หลายคนเคยตัว ใช้ชีวิตอย่างประมาท ได้เงินมาปุ๊ปก็ซื้อของแพง ๆ เพราะคิดว่าเดี๋ยวไปบินก็ได้แล้วหมื่นสองหมื่น

 "แต่ก็ไม่รู้ว่าเราจะได้ทำงานนี้ไปอีกนานแค่ไหน  ตอนช่วงซาร์ ยกเลิก เราแทบจะไม่ได้ไปบินเลย เพราะยกเลิกเที่ยวบินไปเยอะ บอร์ดแลกไฟล์ทกลายเป็นบอร์ดประกาศขายบ้าน ขายรถไปเลย"
 อดีตแอร์โฮสเตส สายการบินเลาด้าแอร์เล่าให้ฟังว่า ลูกเรือไทยเกือบ ๑๕ คนเพิ่งถูกปลดจากงานสดๆ ร้อนเพราะอยู่ ๆ  บริษัทก็ไม่ยอมต่อสัญญาจ้างซึ่งเท่ากับว่าถูกปลดกลางอากาศ  ต้องแพคกระเป๋ากลับมาอยู่กับบ้านที่ผ่อนค้างไว้อีกหลายล้านที่เมืองไทย
 "ไปสมัครงานหลายที่ แต่บริษัทส่วนใหญ่จะมองว่า แอร์ฯทำอะไรไม่เป็นนอกจากเดินสวย ส่วนหนึ่งเราก็ต้องยอมรับว่าเราห่างจากงานเอกสารมานาน ไม่ได้ใช้คอมพิวเตอร์เพื่อทำงานจริงๆ จังๆ นอกจากเล่นเน็ต ดูหนัง  แอร์ฯส่วนใหญ่เคยได้เงินเดือนเยอะ พอกลับไปทำงานในบริษัทได้เงินเดือนน้อย ก็ทนทำได้แค่สองสามเดือนก็จะลาออก บริษัทที่เคยมีประสบการณ์รับแอร์ฯเข้าทำงานก็จะเข็ด พอเราไปสมัครบ้าง เขาก็ไม่ค่อยเปิดโอกาสให้อีกแล้ว" นี่แหละคือทุกข์ของแอร์ฯ ที่ไม่ได้เป็นแอร์ฯอีกแล้ว  ครั้นจะไปสมัครสายการบินอื่น ส่วนใหญ่ก็รับแค่อายุไม่เกิน ๒๖ ปี เพราะฉะนั้น จะว่าอาชีพนี้รายได้ดี แล้วมั่นคงก็พูดไม่ได้ซะทีเดียว
 ลูกเรือไทยที่ไปทำงานกับสายการบินต่างประเทศซึ่งมีสัญญาการจ้างงานปีต่อปี และมีโฮมเบส(สถานีภาคพื้นดินของสายการบินต่างๆ) อยู่ต่างประเทศ ส่วนใหญ่จึงอยากจะย้ายมาทำงานกับสายการบินในประเทศแม้ว่าทำงานกับสายการบินอื่นจะมีรายได้สูงกว่าก็ตาม

แอร์ฯ นานาชาติ
 ทุกวันๆ มีสายการบิน ๔๐ กว่าแห่งทั่วโลก ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมารับส่งผู้โดยสารที่สนามบินดอนเมือง  กฎของการบินมีอยู่ว่า ถ้าสายการบินไหนไปเปิดเส้นทางการบินที่ประเทศใดก็ตาม จะต้องจ้างลูกเรือสัญชาตินั้นๆ ขึ้นไปทำหน้าที่บริการและดูแลผู้โดยสารในเที่ยวบินที่บินไปมาระหว่างประเทศนั้นด้วย ทั้งนี้ก็เพื่อที่ว่าหากเกิดกรณีฉุกเฉิน ลูกเรือจากประเทศนั้นๆ จะสามารถสื่อสารกับผู้โดยสารที่เป็นคนเชื้อชาติเดียวกันได้ดีกว่า
 ปัจจุบัน มีลูกเรือชาวไทย บินขึ้นไปปฎิบัติหน้าที่ร่วมกับแอร์โฮสเตสเชื้อชาติต่างๆ อยู่ใน ๔๐ สายการบินทั่วโลก หากสายการบินนั้นที่มีโฮมเบสอยู่ต่างประเทศ แอร์ฯก็ต้องไปประจำอยู่ที่ประเทศที่เป็นโฮมเบสนั้น ซึ่งแอร์โฮสเตสสัญชาติอื่นๆ ที่ทำงานกับสายการบินนั้นต้องมาใช้ชีวิตรวมกันที่นั่นด้วย
 "เป็นอะไรที่สนุกมาก เราจะเห็นเลยว่าคนชาตินี้นิสัยเป็นอย่างนี้  กินอย่างนี้ เวลากลับบ้านกันทีก็จะเอาอาหารมาจากบ้านทำกินกันสนุกสนาน แอร์ฯต่างชาติจะชอบอาหารไทยมาก อยู่กันเหมือนพี่เหมือนน้อง" นี่เป็นประสบการณ์ดีๆ จากคนที่โชคดี แต่กับบางคนก็ไม่ใช่
 "ต้องระวังนะ ดึกๆ จะมีผีตู้เย็น  มันจะออกมาตอนทุกคนหลับหมดแล้ว โดยเฉพาะตู้เย็นของสาวไทย จะได้รับความนิยมมาก เพราะบ้านเราสุดแสนจะมีอาหารหลากหลาย  กลับมากันทีก็ขนไปยกใหญ่ ถ้าไม่ระวังผีตู้เย็น รุ่งเช้าเราจะพบว่าไอ้ที่เราอุตส่าห์ขนมา อันตรธานหายไปหมดแล้ว"

 นั่นเป็นเรื่องการใช้ชีวิตที่แต่ละคนต้องเรียนรู้ที่จะอยู่ให้ได้กับสถานที่และผู้คนซึ่งไม่คุ้นเคย แต่สำหรับการทำงานกับสายการบินนานาชาติที่มีลูกเรือหลายสิบสัญชาติมารวมกัน ถือเป็นสีสันของชีวิตที่ทำให้ใครหลายคนเลือกที่จะทำงานกับสายการบินต่างประเทศ แม้ว่าต้องจากบ้านไปคราวละนานๆ และต้องทนกับอะไรบางอย่างที่ไม่ค่อยคุ้นเคย
 "ทำงานกับสายการบินแขกต้องทำใจไว้เลย ว่างานหนัก ควาย ถึกมาก ชนิดที่ว่า มือก็จับ ตีนก็ถีบ หัวก็ดัน  ตอนแรกเราจะเหม็นมาก กลิ่นตีน กลิ่นเต่า เดินผ่านนิดหน่อยก็ไม่ได้ แต่สักพักก็ชินไปเอง  แรกๆ เรารับพฤติกรรมของคนบางชาติไม่ได้ แต่ตอนหลังมองเป็นเรื่องขำซะ คิดว่านั่นเป็นธรรมชาติของเขา และก็จัดการไปตามนั้น"
 "เอมิเรสต์เป็นสายการบินนานาชาติ มีแอร์มากกว่า ๘๗ สัญชาติ เวลาขึ้นเครื่อง เขาจะประกาศว่า ไฟล์ทนี้มีลูกเรือพูดได้กี่ภาษา บางทีไล่ไปมีถึง ๑๘ ภาษา จะเป็นไฟล์ทที่สนุกมาก  บางไฟล์ทมีคนดำ มาจากเซาท์แอฟริกา  จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ยิ่งเป็นไฟล์ที่รวมกันเยอะๆ จะสนุกมาก" แอร์โฮสเตสาวชาวไทยที่บินลัดฟ้าไปทำงานกับสายการบินเอมิเรสต์กล่าว
 "เวลาที่เราไปทำงานกับคนต่างชาติ มันเหมือนกับเราแบกหน้าคนไทยอีกไม่รู้เท่าไรไปด้วย  เราวางตัวอย่างไร คนอื่นก็จะมองว่าคนไทยเป็นแบบนั้น คนที่จะมาเป็นแอร์โฮสเตสคงต้องยอมรับทั้งข้อดีข้อเสียของอาชีพนี้ ถ้าเรารู้จักเก็บเกี่ยวสิ่งที่ดีกลับไป เราจะพบว่ามันให้ประโยชน์กับชีวิตเราหลายๆ ด้าน ไม่ว่าเราจะทำงานกับสายการบินไหน แล้วเราก็จะมีความสุข ที่สำคัญ ผู้โดยสารก็จะได้สิ่งที่ดีๆ จากเราด้วย"

 ลูกเรือไทยคนหนึ่ง เขียนกลอนเล่นๆ แล้วเอามาโพสต์ให้อ่านกันบนเวปไซต์www.thaicabincrew.com  ศูนย์รวมลูกเรือชาวไทยของทุกสายการบินไว้ว่า

 "แม้ไม่ได้เกิดเป็นดอกซากุระ
 ก็อย่ารังเกียจที่เกิดเป็นบุบผาพรรณอื่นเลย
 ขอแต่ได้เป็นดอกที่งามที่สุดในพรรณของเรา
 เขาฟูจิมีอยู่ลูกเดียว
 แต่ภูเขาทั้งหลายก็หาไร้ค่าไม่
 แม้มิได้เป็นซามูไร
 ก็จงเป็นลูกสมุนของซามูไรเถิด
 เราจะเป็นกัปตันกันหมดทุกคนไม่ได้
 ด้วยว่าปราศจากลูกเรือแล้ว  เราจะไปกันได้อย่างไร...
 แม้มิได้เป็นแอร์การบินไทย
 ก็จงเป็นแอร์แจลเถิด...
 จะเป็นอะไรก็มิใช่ปัญหา  สำคัญอยู่ที่ว่า
 จงเป็นอย่างดีที่สุด  ไม่ว่าเราจะเป็นอะไรก็ตาม"
 
 "ฝรั่งบอกว่า You get, what you give  ถ้าเราทำให้ผู้โดยสารมีความสุขได้ตลอดการเดินทาง เราถือว่าเราประสบความสำเร็จแล้ว"