ที่มาที่ไปของข้าวแพง [28 เม.ย. 51 )

วิกฤติราคาพืชอาหารหลักโดยเฉพาะ “ข้าว” ที่พุ่งสูงขึ้นมากทั่วโลกในยุคนี้ มีสาเหตุจากหลายปัจจัย รวมทั้งอุปสงค์ที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะประชากรโลกทวีขึ้น ภัยธรรมชาติ น้ำมันแพงหฤโหด เกษตรกรหันมาเพาะปลูกพืชชนิดอื่นเพื่อผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพทดแทนน้ำมันกันมากขึ้น

“สต๊อกข้าว” ในประเทศต่างๆ ทั่วโลกในปีนี้ลดน้อยถอยลงเกือบ 50% เหลือแค่ 77.2 ล้านตัน จากปริมาณสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในปี2543-2544 ซึ่งมีถึง 147.1 ล้านตัน

ปัจจัยที่ซ้ำเติมวิกฤติให้หนักขึ้นในพักหลังๆ ก็คือ ผู้ส่งออกข้าวยักษ์ใหญ่อันดับ 2 และ 3 ของโลกอย่างอินเดียและเวียดนามระงับการส่งออก ขณะที่ประเทศที่มีข้าวเหลือพอส่งออกอีกเกือบ 40 ประเทศอย่างอียิปต์ บราซิล กัมพูชา ฯลฯ ก็ทำตามบ้าง เพราะกลัวข้าวไม่พอบริโภคในประเทศ

หลายประเทศซึ่งต้องนำเข้าข้าวจำนวนมากในแต่ละปีก็เลยตื่นกลัวว่าจะมีข้าวไม่พอบริโภค พากันกว้านซื้อข้าวเป็นการใหญ่ โดยเฉพาะฟิลิปปินส์ บังกลาเทศ ไปจนถึงสิงคโปร์และคอสตาริกา

พวกพ่อค้าข้าวก็เลยฉวยวิกฤติเป็นโอกาสรีบกักตุนข้าว กองทุนระหว่างประเทศขนาดใหญ่ก็ร่วมปั่นราคาเพื่อเก็งกำไร ขณะที่ผู้บริโภครายย่อยอย่างเราๆ ท่านๆ พลอยตื่นกลัว แห่กันไปซื้อข้าวมากักตุนบ้าง ปัญหาจึงยิ่งวกวนพัวพันกันเป็นลูกโซ่

ตอนนี้สายตาประชาคมโลกกำลังจ้องเขม็งมาที่ “ไทยแลนด์” ผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 ของโลก ว่าจะเดินเกมอย่างไร จะระงับการส่งออกเหมือนหลายๆประเทศหรือไม่

สัปดาห์ที่แล้ว ราคาข้าวขาว 100% เกรดบีของไทยพุ่งทะลุ 1,000 ดอลลาร์ (กว่า 31,000 บาท) ต่อตัน สูงกว่าต้นปีเกือบ 3 เท่า ช่วงนี้ชาวนาไทยจึงแฮปปี้เป็นพิเศษ จำนวนมากลงทุนขยับขยายที่ปลูกข้าวเพิ่มกันคึกคัก ส่วนผู้ที่ทิ้งนามาหางานทำ ในกรุงเทพฯ ก็กลับบ้านไปทำนากันเป็นแถว

แต่ละปี ไทยผลิตข้าวสารได้ถึง 18-20 ล้านตัน โดยราว 9 ล้านตันใช้บริโภคภายในประเทศ ที่เหลือใช้ ส่งออก องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (เอฟเอโอ) ประมาณว่าในปีนี้ไทยจะผลิตข้าวเปลือกได้มากกว่าเดิมเล็กน้อย คือ 30.5 ล้านตัน จาก 30.2 ล้านตันในปี 2550 ขณะที่ผลผลิตข้าวทั่วโลกในปีนี้คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อยราว 1.8%

ถ้าประเมินจากปริมาณข้าวเก่าในสต๊อก บวกกับข้าวฤดูกาลใหม่ที่จะทะลักออกมา ไทยเราจึงน่าจะมีข้าว เหลือเฟือสำหรับบริโภคภายในประเทศ และมีพอส่งออกตามปกติด้วยถ้าอุปสงค์ในตลาดโลกไม่วิกฤติจนเกินไป ถ้าข้าวจะขาดแคลนก็น่าจะเป็นเพราะพ่อค้าหรือผู้ส่งออกกักตุนข้าวเพื่อเก็งกำไรมากกว่า

ผู้สันทัดกรณีจึงชี้ว่าช่วงนี้รัฐบาลไทยไม่น่าจะสั่งระงับการส่งออกข้าว เพราะนอกจากจะทำให้ชาวนาฝันค้างหรือกลับลำไม่ทันแล้ว ภาพลักษณ์ผู้ผลิตอาหารป้อนตลาดโลกรายใหญ่จนได้ฉายา “Kitchen of the World” อาจได้รับผลกระทบไปด้วย!!!