เกี่ยวกับผู้เขียน

Photo sukchai
sukchai
  • ประเภท : Blogger (พี่แนะนำน้อง)
  • จำนวนเรื่อง : 244 เรื่อง
  • ผู้ชม : 4,160,178 ครั้ง
  • ผู้ติดตาม : 52 คน
  • ระดับ : เพชร

ติดตามคนนี้ ดูเนื้อหาทั้งหมด

เรื่องทั้งหมดของผู้เขียน



“ เรื่อง ชำเลืองมองลักษณะพระพุทธรูปไทยสมัยต่างๆ ”

ลบ แก้ไข

“ เรื่อง ชำเลืองมองลักษณะพระพุทธรูปไทยสมัยต่างๆ ”

บทความพิเศษ

“ เรื่อง  ชำเลืองมองลักษณะพระพุทธรูปไทยสมัยต่างๆ ”

 

โดย พระมหาสุรศักดิ์ สุรเมธี (ชะมารัมย์)
นิสิตชั้นปีที่ 4 คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา 
3 rd Year Student of Dhammakaya Open University, California, USA

 

เกริ่นนำ

 

เป็นที่ทราบกันดีว่าพระพุทธศาสนาเข้ามาสู่ประเทศไทย เมื่อประมาณสองพันปีมาแล้ว ซึ่งในสมัยนั้นดินแดนแห่งนี้มีชื่อเรียกว่า สุวรรณภูมิ ซึ่งหมายถึงแผ่นดินทอง หรือ ดินแดนแห่งทอง อันมีพระปฐมเจดีย์  จังหวัดนครปฐม ในปัจจุบันเป็นศูนย์กลาง  พระธรรมทูตที่เป็นหัวคณะ 2 รูป คือ  พระอุตตรเถระ กับพระโสณเถระ ซึ่งเป็นหนึ่งในบรรดาพระธรรมทูตทั้ง 9 สายที่ พระเจ้าอโศกมหาราชทรงส่งไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามดินแดนต่างๆ ภายหลังแต่การทำสังคายนาครั้งที่ 3 เสร็จสิ้นเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เมื่อท่านนำพระพุทธศาสนาเข้ามายังดินแดนแห่งนี้แล้ว จึงเป็นเหตุทำให้ศิลปวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ามามีบทบาทอย่างมากในดินแดนดังกล่าวนี้ ที่นอกเหนือจากหลักธรรมคำสั่งสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักในการเผยแผ่ของบรรดาพระธรรมทูตอยู่แล้ว

 

       การเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตนั้น ไม่ว่าท่านจะเดินทางไปเผยแผ่พระศาสนายังสถานที่ใดๆก็ตาม ท่านมักจะหลีกเหลี่ยงการประหารประหัต หรือที่ ฝรั่งเรียกว่า Persecution  ดังมีข้อความที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสแก่สาวก เมื่อตอนที่ทรงส่งไปประกาศศาสนาว่า

 

       “ภิกษุทั้งหลาย เราได้พ้นแล้วจากบ่วงทั้งปวง ทั้งที่เป็นของทิพย์ ทั้งที่เป็นของมนุษย์ แม้ท่านทั้งหลายก็เช่นกัน ท่านทั้งหลายจงจาริกไปแสดงธรรมอันไพเราะในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด บริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง ทั้งโดยอรรถและพยัญชนะ แก่มวลชนตามสถานที่ต่างๆ เพื่อประโยชน์และความสุข แก่พวกเขาเหล่านั้นเถิด สัตว์ผู้มีกิเลสน้อยเบาบางยังมีอยู่ แต่เพราะโทษที่ไม่ได้ฟังธรรม จึงเสื่อมจากมรรคผลที่พึงถึง ท่านทั้งหลายจลไปเถิด แต่อย่าไปโดยเส้นทางเดียวกัน ส่วนเราจะไปยังตำบลอุรุเวลาเสนานิคม”1

ghgh

 

 


 

1 คณาจารย์แห่งโรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.พุทธประวัติ ฉบับมาตรฐาน.พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง,2535.

      

จากพระดำรัสดังกล่าวเป็นสิ่งที่ยืนยันในเรื่องดังกล่าวข้างต้นได้เป็นอย่างดี นอกจากนั้น ยังพบว่าเมื่อพระธรรมทูตไปเผยแผ่พระศาสนา  บรรดาพระธรรมทูตเหล่านั้น ทำการเผยแผ่โดยการชี้แจงแสดงหลักการทางพระพุทธศาสนาที่ถูกต้องดีงาม สิ่งที่ดีท่านก็สอนให้ประพฤติปฏิบัติตาม สิ่งที่ไม่ดีท่านก็สอนให้ละ โดยให้กระทบกระทั่งกับความเชื่อเดิมของคนน้อยที่สุด ส่วนคนที่ท่านสอนจะปฏิบัติตามหรือไม่ก็เป็นเรื่องของเขา ท่านจะไม่ใช้วิธีการประหารประหัต หรือ Persecution ตามที่ได้กล่าวมาแล้ว คนไหนที่มีความศรัทธายอมประพฤติปฏิบัติตาม ท่านก็จะสอนบอกกล่าวแนะนำต่อไป  เพื่อประโยชน์และความสุขของเขาเหล่านั้น

 

       ฉะนั้น จึงทำให้พระพุทธศาสนาเป็นที่ยอมรับในหมู่ของคนไทยในสมัยนั้น จนในที่สุดพุทธศาสนาได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญในชีวิตของคนไทย ในหลายๆ ด้าน เช่น

 

ด้านหลักธรรมคำสอน

 

คนไทยก็ได้นำเอาหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้เป็นแบบแผนในการดำเนินชีวิต เช่น หลักอิทธิบาท 4  ศีล 5  อริยสัจ 4  เป็นต้น 

 

 ด้านศิลปกรรม

 

 เช่น งานจิตรกรรม มีการนำเอาเรื่องราวทางพระพุทธศาสนามาวาดตามฝาผนังพระอุโบสถบ้าง   พระวิหารบ้าง   ศาลาการเปรียญบ้าง เป็นต้น

 

ด้านภาษา

 

ได้มีการนำเอาภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในทางพระพุทธศาสนานำมาใช้ในภาษาไทยเป็นจำนวนมาก เกินครึ่งของภาษาไทยเช่น อัคคีภัย  วาตภัย อาราม  วิทยาศาสตร์  มนุษย์  ปรัชญา  สังคมศาสตร์  คณิตศาสตร์  เป็นต้น

 

 

นอกจากนั้นแล้วพระพุทธศาสนายังเกี่ยวข้องกับชีวิตของคนไทยอีกมากมายหลายด้าน ซึ่งที่ได้กล่าวมานั้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น ซึ่งในที่นี้ไม่ได้กล่าวถึงรายละเอียดตรงส่วนนี้มากนัก แต่ก็จะกล่าวถึงเรื่องศิลปกรรม เพียงส่วนเดียว โดยเฉพาะศิลปะการสร้างพระพุทธรูปที่พบในประเทศไทยตามยุคสมัยต่างๆ ตั้งแต่สมัยทวารวดีจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ในปัจจุบัน

 

ความหมายของศิลปะ

 

ก่อนที่จะได้กล่าวถึงรายละเอียดของลักษณะการสร้างพระพุทธรูปนั้น  จะขอกล่าวถึงความหมายของศิลปะ พอสังเขปเป็นเบื้องต้นก่อน เพื่อจะได้ทราบความหมายของศิลปะได้อย่างถูกต้อง

 

ศิลปะ หมายถึง ฝีมือ  ฝีมือทางการช่าง การทำให้วิจิตรพิสดาร การแสดงออกซึ่งอารมณ์สะเทือนใจให้ประจักษ์ด้วยสื่อต่างๆ อย่างเสียง  เส้น  สี  ผิว  รูปทรง  เป็นต้น2

 

ท่านได้แบ่งศิลปะออกเป็น 2 แขนงใหญ่ๆ ดังนี้คือ

 

1. วิจิตรศิลป์ หรือศิลปะบริสุทธิ์   เป็นศิลปะที่เน้นในเรื่องความงาม ความล้ำค่าของผลงานมากกว่าจะเน้นประโยชน์ใช้สอย  ท่านได้แบ่งวิจิตรศิลป์ หรือศิลปะบริสุทธิ์ ออกเป็น 5 แขนงอีก หนังสือบางเล่มแบ่งเป็น 6 แขนง เนื่องจากเอาเรื่องของคีตกรรมและนาฏศิลป์แยกกันเป็นคนละข้อ ดังนี้คือ

 

1.1.   จิตรกรรม  ได้แก่ ภาพวาดทุกชนิด เช่น ภาพพุทธประวัติ  ภาพนิทานชาดก เป็นต้น

 

1.2. ประติมากรรม ได้แก่ งานปั้นรวมถึงงานแกะสลักด้วย เช่น พระพุทธรูป  งานแกะสลักบนไม้  เป็นต้น

 

1.3. สถาปัตยกรรม ได้แก่ งานก่อสร้าง เช่น พระวิหาร พระอุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏิ  โบราณสถาน  เป็นต้น

 

1.4. วรรณกรรม ได้แก่ งานเขียนทุกชนิด เช่น หนังสือพุทธประวัติ  หนังสือเรียน เป็นต้น

 

1.5. คีตกรรมและนาฏศิลป์ ได้แก่ การละเล่นดนตรี และการฟ้อนรำ เช่น การเล่นดนตรีไทย การฟ้อนรำไทย เป็นต้น

2    พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  พ.ศ. 2540.

2. ศิลปะประยุกต์ เป็นศิลปะที่เกิดจากการนำเอาทฤษฎีและหลักทางศิลปะไปใช้ในทางปฏิบัติ เพื่อพัฒนาศิลปะให้เกิดประโยชน์มากที่สุด เช่น การออกแบบเสื้อผ้า  การออกแบบอาคารบ้านเรือน เป็นต้น

 

ที่มาของการสร้างเครื่องเคารพในพระพุทธศาสนา

 

ก่อนที่จะมีการสร้างเครื่องเคารพกันอย่างแพร่หลายนั้น ย้อนไปในสมัยหลังจากที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพานแล้ว เพื่อเป็นเครื่องรำลึกนึกถึงและสักการบูชาพระองค์ท่านนั้น ตามพุทธประวัติท่านได้กล่าวเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวนี้ ซึ่งก็จะขอนำมากล่าวในที่นี้ ซึ่งท่านเรียกว่า สัมมาสัมพุทธเจดีย์ หมายถึง เจดีย์เป็นเครื่องรำลึกนึกถึงองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มี 4 อย่างคือ

 

1. ธาตุเจดีย์  ได้แก่ พระสถูปที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ตามพุทธประวัติได้กล่าวว่า หลังจากการถวายพระเพลิงพระสรีระขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้มีกษัตริย์เดินทางมาจากเมืองต่างๆเพื่อมาอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุไปประดิษฐานไว้ในพระนครของตน จึงได้มีการสร้างเป็นสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เพื่อสักการะตามพระนครต่างๆ 8 แห่งคือ

 

- เมืองราชคฤห์

- เมืองไพศาลี

-เมืองกบิลพัสดุ์

-เมืองรามคาม

-เมืองปาวา

-เมืองกุสินารา

-เมืองอัลลากัปปะ

-เมืองเวฎฐทีปกะ

 

2. บริโภคเจดีย์  ได้แก่พระสถูปที่บรรจุเครื่องบริขารขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น บาตร  จีวร สังฆาฏิ เป็นต้น รวมถึงสถานที่ๆทรงเคยประทับอยู่ด้วย เช่น พระวิหาร  กุฏิ เป็นต้น

3. ธรรมเจดีย์ ได้แก่พระสถูปที่บรรจุวัตถุที่จารึกหลักธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น หอไตร ตู้พระไตรปิฎก เป็นต้น

 

4. อุทเทสิกเจดีย์ ได้แก่ องค์พระพุทธรูป เป็นต้น ซึ่งถือได้ว่าเป็นที่มาของการสร้างพระพุทธรูปอย่างแพร่หลายในสมัยต่อมาจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ ดังจะได้กล่าวต่อไป

 

ประวัติการสร้างพระพุทธรูป

 

การสร้างปูชนียสถานตามที่ได้กล่าวไว้แล้วข้างต้นนั้น แสดงว่ามีมาช้านานแล้วภายหลังแต่การปรินิพพานแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชาวพุทธนิยมสร้างปูชนียวัตถุขึ้นเพื่อเป็นเครื่องเตือนสติให้รำลึกนึกถึงองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ถือเอาพระองค์มาเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต เจริญรอยตามพระองค์

 

การสร้างพระพุทธรูปเริ่มมีครั้งแรกราวตอนปลายพุทธศตวรรษที่ 3  คือประมาณ พ.ศ. 370 ที่แคว้นคันธารราฐซึ่งเป็นดินแดนทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย  ในรัชสมัยของพระเจ้ากนิษกะ ซึ่งเป็นกษัตริย์เชื้อสายกรีก แต่ทรงมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนามาก โดยเฉพาะพระพุทธศาสนานิกายมหายาน ได้ทรงริเริ่มการสร้างพระพุทธรูปขึ้นเพื่อแสดงความศรัทธาด้วยอุดมคติทางจิตวิญญาณที่แท้จริง การสร้างพระพุทธรูปในสมัยนี้ ส่วนใหญ่จะมีพระพักตร์เป็นแบบคนกรีกอันเนื่องมาจากคนกรีกส่วนใหญ่นิยมสร้างรูปเคารพเป็นเทพเจ้าต่างๆจนกระทั่งได้มีการดัดแปลงมาสร้างเป็นพระพุทธรูปในที่สุด

 

ลักษณะของพระพุทธรูปในสมัยนี้เรียกว่า พุทธรูปแบบคันธารราฐ ซึ่งมีลักษณะที่สำคัญที่ปรากฏพอประมวลได้คือ  พระพักตร์มีลักษณะคล้ายคลึงกับเทวรูปของคนกรีก  พระเกศาเป็นเส้นยาวคดเคี้ยว  กระหมวดมุ่นเป็นพระเมาฬีเป็นวนอย่างทักษิณาวัตร  มีรัศมีเป็นรูปประภามณฑลเป็นวงกลมอยู่เบื้องหลังพระเศียร  มีพระอุณณาโลมอยู่ระหว่างคิ้ว

 

 

 

พระพุทธรูปสมัยทวารวดี    (พุทธศตวรรษที่ 12 – 16)

 

สมัยอาณาจักรทวารวดี อยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 – 16   อาณาจักรทวารวดี เป็นอาณาจักรที่อยู่แถบภาคกลางของประเทศไทย สันนิษฐานว่าอยู่แถบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา   ช่วงต้นอาณาจักรนั้นการสร้างพระพุทธรูปส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะอินเดียมาก เนื่องจากในช่วงนี้มีการรับเอาพระพุทธศาสนามาจากอินเดียโดยตรง จึงทำให้รับเอาศิลปะอินเดียมาด้วย ในช่วงปลายอาณาจักรอิทธิพลของขอมได้แผ่กระจายไปทั่ว และได้แผ่อิทธิพลเข้าไปในอาณาจักรทวารวดีด้วย จนในที่สุดทำให้ศิลปะในสมัยทวารวดีในช่วงนี้ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะขอม ก่อนที่ในเวลาต่อมาอาณาจักรทวารวดีก็ได้ถูกผนวกมาเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรขอม

 

การสร้างพระพุทธรูปในสมัยนี้ส่วนใหญ่นิยมสร้างเป็นพระพุทธรูปในพระอิริยาบถยืนมากกว่าพระอิริยาบถนั่ง เป็นพระพุทธรูปที่แกะด้วยศิลา หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ก็มีแต่มักมีขนาดเล็กพระพุทธรูปในสมัยนี้มีลักษณะที่สำคัญที่ปรากฏพอประมวลได้คือ  พระพักตร์แบนและกว้าง  พระเกตุมาลาเป็นต่อมกลม รูปร่างสะโอดสะอง  มีพระขมวดพระเกศาใหญ่  พระอังสาใหญ่ ปั้นพระองค์เล็ก  พระเนตรโปน พระขนงโค้งติดกันเป็นรูปปีกกา  พระนาสิกค่อนข้างแบน พระโอษฐ์หนา  จีวรบางแนบติดองค์พระ

 

พระพุทธรูปสมัยศรีวิชัย    (พุทธศตวรรษที่ 13 – 18)

 

สมัยอาณาจักรศรีวิชัย  อยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 – 18   อาณาศรีวิชัยเป็นอาณาจักรทางภาคใต้ของประเทศไทย มีศูนย์กลางอยู่แถบอำเภอไชยา  จังหวัดสุราษฎร์ธานีในปัจจุบัน  แต่ก่อนนั้นคนในดินแดนแถบนี้ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพราหมณ์ทำให้อิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ในช่วงนี้เจริญรุ่งเรืองมาก ต่อมาพระพุทธศาสนานิกายมหายานได้แผ่อิทธิพลเข้ามา จึงทำให้หมดยุคความเจริญรุ่งเรืองของศาสนาพราหมณ์ไปในที่สุด พระพุทธศาสนานิกายมหายานก็ได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นตามลำดับ  ต่อมาได้มีการสร้างศิลปกรรม มีการผสมผสานกันระหว่างศิลปะชวา ซึ่งอยู่แถบภาคกลางของประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน กับศิลปะอินเดียสมัยต่างๆ อาทิ ศิลปะอินเดียสมัยคุปตะ  สมัยหลังคุปตะ  สมัยปาละ เป็นต้น  จึงทำให้เกิดความงามในลักษณะของความผสมกลมกลืนกัน   

 

ต่อมาในช่วงปลายอาณาจักร ราวพุธศตวรรษที่ 18 พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทแบบลังกาวงศ์ ก็ได้แพร่เข้ามาภายในอาณาจักร จนในที่สุดศิลปะซึ่งแต่เดิมนั้นเป็นของพระพุทธศาสนานิกายมหายานที่มีความเชื่อในเรื่องพระโพธิสัตว์ ก็ได้เปลี่ยนมาเป็นศิลปะตามแบบพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทตามแบบลังกาวงศ์ จากนั้นศิลปะลังกาก็ได้แพร่เข้ามา แต่ถ้าว่าก็ไม่มีผลอะไรมากนัก เนื่องจากว่าอยู่ในช่วงปลายอาณาจักร

 

การสร้างพระพุทธรูปในสมัยนี้มีลักษณะที่ไม่แน่นอนไม่สามารถระบุลักษณะเด่นที่ปรากฏบนพระพุทธรูปได้โดยทั่วไปเหมือนในสมัยอื่นๆได้ เนื่องจากว่ามีการผสมผสานกันระหว่างศิลปะอินเดียสมัยต่างๆกับศิลปะชวา รูปแบบที่ออกมาจึงมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป แต่โดยส่วนใหญ่แล้วในสมัยนี้นิยมสร้างพระพุทธรูปตามคติความเชื่อของพระพุทธศาสนานิกายมหายานนั่นคือ พระโพธิสัตว์  มีการสร้างพระโพธิสัตว์ปรากฏอยู่ทั่วไปในสมัยนี้

 

พระพุทธรูปสมัยลพบุรี    (พุทธศตวรรษที่ 17 – 19)

 

สมัยอาณาจักรลพบุรี อยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17 – 19  อาณาจักรลพบุรีเป็นอาณาจักรของขอม อยู่ในแถบภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือภาคอีสานของประเทศไทย โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่จังหวัดลพบุรีในปัจจุบัน หลังจากที่อาณาจักรทวารวดีเสื่อมสลายลงแล้ว อาณาจักรขอมก็ได้ผิอิทธิพลเข้ามาแทนที่ และได้อิทธิพลทางด้านศิลปกรรมเข้ามาครอบงำศิลปะทวารวดีในภาคกลางของไทย จนทำให้บริเวณดั่งกล่าวรับเอาศิลปะของขอมเข้ามาประยุกต์กับท้องถิ่นของตน

 

ในด้านศาสนานั้น มีความเชื่อทั้งพระพุทธศาสนานิกายมหายานและศาสนาพราหมณ์ดังเห็นได้จากการสร้างโบราณสถานที่มีการสร้างตามคติความเชื่อของทั้งพระพุทธศาสนานิกายมหายานและศาสนาพราหมณ์ เช่น ปราสาทหินพิมาย  อำเภอพิมาย  จังหวัดนครราชสีมา   ปราสาทหินพนมรุ้ง  อำเภอเฉลิมพระเกียรติ  จังหวัดบุรีรัมย์   ปราสาทหินเขาพระวิหาร  อำเภอกันทรลักษณ์  จังหวัดศรีสะเกษ  เป็นต้น ได้มีการผสมผสานกันระหว่างศิลปะของพระพุทธศาสนานิกายมหายานกับศิลปะของศาสนาพราหมณ์ดังกล่าว จนกลายมาเป็นศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ของขอมในเวลาต่อมา

 

การสร้างพระพุทธรูปในสมัยนี้ ส่วนใหญ่มักนิยมสร้างพระพุทธรูปปางนาคปรกสลักจากหินทรายพระพุทธรูปที่เป็นแบบหล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ก็มีแต่มีน้อย  พระพุทธรูปในสมัยนี้มีลักษณะที่สำคัญที่ปรากฏพอประมวลได้คือ  พระพักตร์เป็นรูปสี่เหลี่ยมและค่อนข้างถมึงทึง  พระโอษฐ์แบะและหนา  พระหนุป้าน  พระขนงเกือบเป็นเส้นตรง  มีไร้พระศกเป็นขอบแบนเล็กๆอยู่เหนือพระนลาฏ  เครื่องอาภรณ์ที่ทรงมักประดิษฐ์ตามแบบศิลปะขอม  มักมีพระอุษณีย์ทำเป็นรูปกลีบบัวซ้อน  ครองจีวรห่มเฉวียงบ่า  พระเนตรโปน   ในส่วนพระพุทธรูปยืนได้รับอิทธิพลมาจากสมัยทวารวดี เนื่องจากในสมัยทวารวดีนิยมสร้างพระพุทธรูปยืน  มีพระหัตถ์ทั้งสองยกขึ้น  นิยมทั้งการแกะสลักและหล่อแบบสำริด

 

พระพุทธรูปสมัยเชียงแสนหรือสมัยล้านนา   (พุทธศตวรรษที่ 16 – 23)

 

       สมัยอาณาจักรเชียงแสน  อยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่  16-23  อาณาจักรเชียงแสนเริ่มต้นในพุทธศตวรรษที่16เป็นอาณาจักรทางภาคเหนือของประเทศไทยโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่อำเภอเชียงแสน  จังหวัดเชียงราย ในปัจจุบัน    ก่อนที่ต่อมาจะถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านนาใน พ.ศ. 1839  โดยพระเจ้ามังรายหรือพระเจ้าเม็งราย  กษัตริย์ผู้ปกครองอาณาจักรล้านนาในสมัยนั้น จนทำให้ในปัจจุบันเป็นที่สับสนว่าจะเรียกศิลปะเชียงแสนหรือล้านนาดี  ตำราหลายเล่มได้อธิบายว่า  ศิลปะเชียงแสนก็คือ  ศิลปะล้านนานั่นเอง  แต่ในปัจจุบันคนเข้าใจว่า  ศิลปะล้านนาก็แยกต่างหาก  ศิลปะเชียงแสนก็แยกอีกต่างหาก ขอทำความเข้าใจตรงจุดนี้ว่า ศิลปะล้านนาก็มาจากศิลปะเชียงแสน  เนื่องจากว่า  ก่อนหน้าที่อาณาจักรเชียงแสนจะถูกผนวกเข้ามาเป็นของอาณาจักรล้านนาศิลปะดังกล่าวเกิดในบริเวณอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงรายในปัจจุบัน  จึงมีชื่อเรียกว่าศิลปะเชียงแสน  แต่ภายหลังจากถูกผนวกมาเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านนาแล้ว ท่านจึงเรียกว่า  ศิลปะล้านนาแทน   แต่จะเรียกว่าศิลปะเชียงแสน   ก็ไม่ถือว่าผิด  เราสามารถใช้แทนกันได้

 

       ศิลปะเชียงแสนหรือที่นิยมเรียกกันในปัจจุบันว่าศิลปะล้านนานั้น  ถือได้ว่าเป็นการเริ่มต้นของศิลปะไทยอย่างแท้จริง  เนื่องจากศิลปะในสมัยนี้  มีอิทธิพลมาถึงศิลปะในสมัยสุโขทัย  อยุธยา  และรัตนโกสินทร์ตามลำดับอีกด้วย

 

       การสร้างพระพุทธรูปสมัยนี้ท่านได้แบ่งออกเป็น2 รุ่นมีลักษณะที่สำคัญที่ปรากฏพอประมวลได้คือ คือ

 

            1. พระพุทธรูปรุ่นแรก  เป็นศิลปะเชียงแสนแท้  มีลักษณะที่สำคัญคือ  พระพักตร์มีลักษณะกลมสั้น  และอมยิ้ม  พระเกตุมาลา

 



โดย sukchai ดูบทความของฉันทั้งหมดที่นี่
วันที่ 23 ก.พ. 51 15:17 น.
เนื้อหานี้เปิดอ่านแล้ว 41,680 ครั้ง


ความคิดเห็นทั้งหมด (เปิดดู 41,680 ครั้ง ตอบ 2 ครั้ง)

ลบ แจ้งลบ
โดย เป้ poo_love009@hotmail.com
IP : 58.147.70.***
ขอบคุณสำหรับเรื่องดีๆนะค่ะ
ลบ แจ้งลบ
โดย lemoneko
IP : 203.172.177.***

อยากทราบว่าหาข้อมูลมาจากไหนคะ 

แสดงความคิดเห็นของท่านที่นี่



คำฮิต

โรงเรียน7 วิชาสามัญ , enn gat pat 57 , open house ,Asean , twitter , เด็ก กยศ , กสพท , เกมคณิตศาสตร์ , เกมคิดเลข , อาเซียน , เกมส์คิดเลข , ขยายเวลา , ข่าวการศึกษาต่างประเทศ , ม.ต้น ,ข่าวอาเซียน , ค้นหาตัวเอง , ค่าย , คำขวัญวันเด็ก , เคล็ดลับเรียนเก่ง , ของเล่นเคลียริ่งเฮ้าส์ , โควตา , จุฬาฯ , วันสันติภาพไทยทุนการศึกษา , แท๊บเล็ต , เหรียญ 10คาถาชินบัญชร ประชาคมอาเซียน , ประโยชน์ของอินเตอร์เน็ต , ประวัติวันแม่ , เฟสบุ๊ค , ม.ทักษิณ , อาเซียน 10 ประเทศ , ม.รังสิต 57 , มมส 57 มศว. , มหาวิทยาลัยนเรศวร , มหาวิทยาลัยพะเยา , รับตรง เกษตรศาสตร์ 57 , รับตรง มข 57 , ประกาศผลสอบ Admissions 57 ประถมศึกษารับตรงศิลปากร , เรียนต่อ , เรียนฟรี , ลาดกระบังฯ , เก็งคะแนน Admission 57 ,  เลื่อนเปิดเทอม ,อนุบาลวันตรุษจีน , สทศ , สมัคร clearing house , สอบตรง , อ.วิริยะ , เว็บโรงเรียนตัวอย่างงานวิจัย,ความคิดสร้างสรรค์ , เว็บสำเร็จรูป , เว็บหน่วยงาน , ทำเว็บฟรี , เว็บไซต์หน่วยงานราชการ , รายชื่อโรงเรียนทั่วประเทศ , โครงงานวิทยาศาสตร์ , สารสนเทศโทษของอินเตอร์เน็ต , GAT , PAT  , วันช้างไทย , วันสตรีสากล , MH17 , เครื่องบินตก , อุ้มบุญ , โค้ชเช , วันสงกรานต์GAT/PAT ครั้งที่ 2/2557 , Ice Bucket Challenge , บัตรสอบ , เอเชียศึกษา , ไวรัสอีโบลา , บันทึกความดี , แฟ้มสะสมผลงาน , วันจักรี , Portfolio , ประกาศผล GAT/PAT 57 , วันอาสาฬหบูชาสทศ.Admission 57 , วันภาษาไทยแห่งชาติ , มุดพกความดี , วันแม่ , วันวิสาขบูชา , เจนี่ , ประกาศผลรับตรงโควตา ม.ศิลปากร ประกาศผลรับตรง ม.ธรรมศาสตร์ , U-NET , ประกาศผลธรรมศาสตร์ , ประกาศผลจุฬา , ประกาศผลศิลปากร โควตา 28 จังหวัด , Variety , เลิกบุหรี่ , ยืนยันสิทธิ์ , วันสุนทรภู่ , หย่า , รับน้อง , วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ

คำค้นหา

สอบตรง , อาเซียน , มหาวิทยาลัย ,โรงเรียน , ศึกษาต่อ , asean , ศึกษาต่อต่างประเทศ , ทุนการศึกษา , เรียนต่อ , ประชาคมอาเซียน, ข่าวบันเทิง, คำราชาศัพท์, สพฐ, กยศ, ความรู้ ประถมศึกษา , ข่าวอาเซียน วิชาการ, portfolio แฟ้มผลงาน , ความรู้ มัธยมปลาย , โครงงานวิทย์ , ประวัติอาเซียน , ความรู้ , วิชาการ , อาจารย์วิริยะ , สาขาแห่งอนาคต , ดูหนัง หนังใหม่ ดูหนังออนไลน์ movie , เหรียญ 10ฟังเพลง เพลงใหม่ ฟังเพลงออนไลน์ เพลงฮิต , ดูทีวีย้อนหลัง ดูทีวี ดูทีวีออนไลน์ , ดูดวง ดวง ทำนายฝัน ดูดวงรายวัน , วันสันติภาพไทยรถยนต์มือสอง เครื่องเสียงรถยนต์ รถยนต์ , การ์ตูน รูปการ์ตูน ภาพการ์ตูน คลิปการ์ตูน , ข่าวบันเทิง ข่าวกีฬา ข่าวไทยรัฐ , ทวิสเตอร์ twitter วิธีเล่น twitter , เฟสบุ๊ค facebook คือ facebook วิธีเล่น facebook , ร้านอาหาร ร้านอาหารในกรุงเทพ ร้านอาหารแนะนำ ร้านอาหารเกาหลี , การ์ตูน , ซุปซิป ดารา , ผลบอล, ข่าว IT, หาเพื่อน , ข่าว, AEC, รถ, แบบทดสอบ, รูปภาพ , เกมส์รถแข่ง, เกมส์แต่งตัว หนังสือพิมพ์ , ข่าวประชาสัมพันธ์, วาเลนไทน์ , wallpaper , wallpaper น่ารัก , รับทำเว็บไซต์ , Hosting , รถมือสอง , รูปดารา , ประเมินโอกาสติดแอดมิชชัน , ภาพเคลื่อนไหว , ดูดวง , นิยาย , เกม , หางาน , แม่เหล็ก , เกมส์, สถานที่ท่องเที่ยว , สถานที่ท่องเที่ยวในประเทศไทย , Thailand Travel โหลดเพลง , งานราชการ , งาน , เกมส์จับคู่ Ice Bucket Challenge , เกมส์จับคู่ผลไม้ , เกมส์ปลูกผัก , เกมขุดทอง , อุ้มบุญเกมส์แข่งรถ , เกมส์ทำอาหาร , ประกาศผลสอบ Admissions 57 , เว็บไซต์โรงเรียน,ความคิดสร้างสรรค์ , เว็บไซต์หน่วยงานราชการ , เก็งคะแนน Admission 57 ,  สารสนเทศ , วันวาเลนไทน์ , นิทาน , กสพท , วันศิลปินแห่งชาติ , รับตรง ม.เกษตร 57 , Varietyโทษของอินเตอร์เน็ต , GAT , PAT , วันแม่ , แฟ้มสะสมผลงาน , MH17 , เครื่องบินตก , ประกาศผล O-NET ม.6 , โค้ชเช , วันสงกรานต์ , บัตรสอบ , GAT/PAT ครั้งที่ 2/2557 , เคลียริ่งเฮาส์เอเชียศึกษา , ไวรัสอีโบลา , อักษร ศิลปากร , วันโกหก , บันทึกความดี , Portfolioสมุดพกความดี , บริจาคโลหิตวันจักรี , โปรแกรมสร้างแฟ้มสะสมผลงาน , วันอาสาฬหบูชา , ประกาศผล GAT/PAT 57 , สทศ. , Admission 57 , วันภาษาไทยแห่งชาติ , เจนี่ , วันแม่แห่งชาติ , วันวิสาขบูชา , วันงดสูบบุหรี่โลก , ประกาศผลรับตรงโควตา 28 จังหวัด ม.ศิลปากรประกาศผลรับตรง ม.ธรรมศาสตร์ ,  U-NET , ประกาศผลจุฬา , กฏอัยการศึก , รัฐประหาร , วาไรตี้ , ประกาศผล , เลิกบุหรี่ , ยืนยันสิทธิ์ , เคลียริ่งเฮ้าส์ , วันสุนทรภู่ , หย่า , รับน้อง , วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ