ประวัตินางนพมาศ

ลบ แก้ไข

 

นางนพมาศ เป็นธิดาของพระศรีมโหสถกับนางเรวดี

บิดาเป็นพราหมณ์ปุโรหิตในสมัยพระยาเลอไท นางนพมาศได้ถวายตัวเข้ารับราชการในสมัยพระมหาธรรมราชาลิไท ในยุคสุโขทัย เป็นที่โปรดปรานจนได้เป็นสนมเอกตำแหน่งท้าวศรีจุฬาลักษณ์

นางนพมาศได้เขียนตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ขึ้นเพื่อเป็นหลักประพฤติปฏิบัติตนในการเข้ารับราชการของนางสนมกำนัลทั้งหลาย


เรื่องนี้แต่งด้วยร้อยแก้วแต่มีคำประพันธ์ลักษณะเป็นกลอนดอกสร้อยแทรกอยู่บ้าง ซึ่งมีการสันนิษฐานว่าแต่งขึ้นใหม่ในมัยรัตนโกสินทร์ เพราะภาษาที่ใช้แตกต่างจากภาษาที่ใช้ในวรรณคดีที่แต่งในยุคเดียวกันคือ คือศิลาจารึกหลักที่ 1 และ ไตรภูมิพระร่วง

เนื้อเรื่องในตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ กล่าวถึงประเพณีต่างๆ ของไทย

เช่น การประดิษฐ์ พานหมากสองชั้นรับแขกเมือง การประดิษฐ์โคมลอยรูปดอกกระมุท (ดอกบัว) เพื่อใช้ในพระราชพิธีจองเปรียงลอยพระประทีป (ลอยกระทง) ซึ่งประเพณีนี้ได้สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า หนังสือนางนพมาศ

และนางนพมาศได้ทำคุณงามความดีเป็นที่โปรดปรานของพระร่วง มีอยู่ 3 ครั้ง ดังนี้

ครั้งที่ 1 เข้าไปถวายตัวอยู่ในวังได้ห้าวัน ก็ถึงพระราชพิธีจองเปรียงลอยพระประทีป (ลอยกระทง) นางได้คิดประดิษฐ์โคมลอยรูปดอกกระมุท (ดอกบัว) มีนกเกาะดอกไม้สีสวยๆ ต่างๆ กัน เป็นที่โปรดปรานของพระร่วงมาก
 
ครั้งที่ 2 ในเดือนห้ามีพิธีคเชนทร์ศวสนาน เป็นพิธีชุมนุมข้าราชการทุกหัวเมือง มีเจ้าประเทศราชขึ้นเฝ้าถวายเครื่องราชบรรณาการด้วย ในพิธีนี้พระเจ้าแผ่นดินทรงรับแขกด้วยเครื่องหมากพลู  นางนพมาศได้คิดประดิษฐ์พานหมากสองชั้นร้อยกรองด้วยดอกไม้งดงาม พระร่วงทรงโปรดปรานและรับสั่งว่า ต่อไปผู้ใดจะทำการมงคลก็ดี รับแขกก็ดี  ให้ใช้พานหมากรูปดังนางนพมาศประดิษฐ์ขึ้น ซี่งเป็นต้นเหตุของพานขันหมากเวลาแต่งงาน ซึ่งยังคงใช้จนถึงปัจจุบัน
 
ครั้งที่ 3 นางได้ประดิษฐ์พนมดอกไม้ถวายพระร่วงเจ้าเพื่อใช้บูชาพระรัตนตรัย พระร่วงทรงพอพระทัยในความคิดนั้น ตรัสว่าแต่นี้ต่อไปเวลามีพิธีเข้าพรรษาจะต้องบูชาด้วยพนมดอกไม้กอบัวนี้ 

นางนพมาศเป็นบุคคลที่ได้สมญาว่า "กวีหญิงคนแรกของไทย" ดังเช่นที่เขียนไว้ว่า "ทั้งเป็นสตรี สติปัญญาก็น้อยกว่าบุรุษ แล้วก็ยังอ่อนหย่อนอายุ กำลังจะรักรูปและแต่งกาย ซึ่งอุตสาหะพากเพียร กล่าวเป็นทำเนียบไว้ ทั้งนี้เพื่อหวังจะให้สตรีอันมีประเภทเสมอด้วยตน พึงให้ทราบว่าข้าน้อยนพมาศ กระทำราชกิจในสมเด็จพระร่วยงเจ้ากรุงมหานครสุโขทัย ตั้งจิตคิดสิ่งซึ่งเป็นการควรกับเหตุ ถูกต้องพระราชอัชฌาสัยพระเจ้าอยู่หัว ก็ได้ปรากฎชื่อแสียงว่าเป็นสตรีนักปราชญ์ ฉลาดในวิชาช่างอยู่ชั่วกัลปาวสาน " 

นี่คือนางนพมาศ สนมเอกของสมเด็จพระร่วงเจ้า

 




โดย navana ดูบทความของฉันทั้งหมดที่นี่
วันที่ 23 พ.ย. 50 15:47 น.
เนื้อหานี้เปิดอ่านแล้ว 109,927 ครั้ง


ความคิดเห็นทั้งหมด (เปิดดู 109,927 ครั้ง ตอบ 12 ครั้ง)

ลบ แจ้งลบ
โดย sks-1992@hotmail.com.
IP : 58.136.227.***
เฮ้อ แต่ละปีไม่ค่อยมีคนสวยเลยอ่ะ
ลบ แจ้งลบ
โดย amy
IP : 124.120.123.***
thank  you  for this
ลบ แจ้งลบ
โดย air
IP : 125.24.22.***
    นางนพมาศมั่ยสวยนะ
ลบ แจ้งลบ
โดย มานพเทพ
IP : 58.10.27.***
55555555555หนุดมากครับ
ลบ แจ้งลบ
โดย น้ำ
IP : 203.113.17.***

ขอบคุณค่ะที่ให้ความรู้เรื่องนี้ ขอบคุณมากๆๆ ค่ะ

ลบ แจ้งลบ
โดย นู๋ปุ๊ก
IP : 124.157.177.***
ลบ แจ้งลบ
โดย naruk
IP : 115.67.231.***

ขอบคุงมากคับ

ลบ แจ้งลบ
โดย ja
IP : 124.120.102.***
<a href="http://social.eduzones.com/eaty/1289">นางนพมาศ</a>
ลบ แจ้งลบ
โดย ja
IP : 124.120.102.***
<a href="http://social.eduzones.com/eaty/1289">นางนพมาศ
ลบ แจ้งลบ
โดย Bitoei
IP : 118.174.221.***

ขอบคุณมาก ๆ ข้อมูลที่ได้รับมีประโยชน์มาก

ลบ แจ้งลบ
โดย เกด
IP : 124.122.155.***
อืม ! ขอบคุณนะค่ะกำลังทำรายงานเรื่องนี้อยู่พอดีเลย
ลบ แจ้งลบ
โดย วรศมน
IP : 125.24.222.***
ชอบมั่กๆเลย...อยากรู้เรื่องนี้อยู่พอดีเลย

แสดงความคิดเห็นของท่านที่นี่


เรื่องที่เกี่ยวข้อง